Giới thiệu
Axit indole-3-acetic (IAA, heteroauxin) là auxin tự nhiên chủ yếu ở thực vật, giữ vai trò trung tâm trong điều hòa kéo dài tế bào, hình thành rễ, ưu thế ngọn và phát triển quả. IAA là chất chuẩn trong nghiên cứu sinh lý thực vật và nuôi cấy mô. Trong nhân giống thực tế, IBA và NAA được dùng phổ biến hơn vì bền hơn IAA.
Sản phẩm được cung cấp ở dạng nguyên liệu cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất.
Đặc tính lý – hóa
Công thức phân tử: C10H9NO2; khối lượng phân tử: 175,19 g/mol.
Ngoại quan: bột mịn màu trắng đến trắng ngà; điểm nóng chảy khoảng 165–169 °C.
Độ tan: tan ít trong nước, khoảng 1,5 g/L ở 20 °C (PPDB); tan tốt trong ethanol, acetone và trong dung dịch kiềm loãng (tạo muối, ví dụ muối kali indole-3-acetate).
Độ bền: kém bền dưới ánh sáng và trong môi trường axit; trong môi trường lỏng, IAA bị phân hủy phi sinh học nhanh hơn IBA. Trong mô cây, IAA còn bị các enzyme oxy hóa phân giải.
Công thức cấu tạo của axit indole-3-acetic: 
Công thức cấu tạo của muối kali indole-3-acetate: 
Vai trò sinh lý theo tài liệu khoa học
Kéo dài tế bào: IAA kích thích giãn thành tế bào, điều khiển sinh trưởng thân, lá mầm và các phản ứng hướng sáng, hướng đất.
Hình thành rễ: auxin khởi phát rễ bên và rễ bất định; đây là cơ sở của việc dùng auxin trong giâm, chiết cành.
Ưu thế ngọn: IAA từ đỉnh sinh trưởng ức chế mầm bên phát triển.
Phát triển quả và rụng: auxin từ hạt thúc đẩy quả lớn; dòng auxin qua cuống làm giảm nhạy cảm của tầng rời, liên quan đến hiện tượng rụng hoa, quả non.
Phối hợp với cytokinin: trong nuôi cấy mô, tỷ lệ auxin/cytokinin quyết định mô sẹo phát triển thành rễ hay chồi (Skoog và Miller, 1957).
Ứng dụng tham khảo
Theo tài liệu khoa học
Nghiên cứu và nuôi cấy mô: IAA thường dùng làm auxin chuẩn trong thí nghiệm sinh lý và môi trường nuôi cấy; do kém bền, dung dịch IAA thường được pha mới cho mỗi đợt thí nghiệm, hoặc thay bằng IBA, NAA.
Giâm cành: một tổng quan về IBA ghi nhận IBA tạo rễ tốt hơn IAA chủ yếu nhờ bền hơn. Khi dùng IAA để xử lý hom, cần lưu ý dung dịch mất hoạt tính nhanh, nên pha mới và dùng ngay.
Kết quả phụ thuộc giống, điều kiện canh tác và thời điểm xử lý; nên thử nghiệm quy mô nhỏ trước.
Thông tin tham khảo từ nhà sản xuất
Thông tin dưới đây do nhà sản xuất cung cấp với mục đích tham khảo, không phải là hướng dẫn sử dụng chính thức cho sản phẩm. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc giống cây, giai đoạn, điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác; nên thử nghiệm trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.
Quy đổi: 1 mg/L (1 ppm) tương đương 1 g IAA cho 1.000 lít nước.
Dùng đơn lẻ: ngâm hạt, nhúng cành hoặc phun, tưới gốc để kích thích ra rễ, phục hồi cây sau trồng; nồng độ phun, tưới thường 2–4 mg/L.
Phối hợp Na-NAA theo tỷ lệ IAA:NAA 1:2 trong ươm giống, giâm, chiết cành.
Phối hợp GA3 hoặc brassinolide cho cây ăn trái, rau màu, hoa nhằm hỗ trợ phân hóa mầm hoa, đậu quả (nhà sản xuất không nêu tỷ lệ).
| Cách dùng | Liều lượng |
|---|
| Tưới trực tiếp | 3–5 g IAA/1.000 m² |
| Tưới nhỏ giọt | 1,5–3,5 g/1.000 m², tùy mục đích và mật độ cây |
| Bón lót cùng phân gốc | 3–5 g/1.000 m² |
| Pha tưới qua nước | 2–4 mg/L |
| Trộn vào phân bột bón lót | 40–100 g IAA/tấn phân |
| Ngâm hạt giống | 20–100 mg/L, ngâm 6–24 giờ; hạt rau và hoa dùng 4–10 mg/L |
| Nhúng nhanh hom, cành | 2.000–3.000 mg/L trong 3–5 giây, rồi cắm vào giá thể sạch |
Hướng dẫn pha chế và phối trộn (tham khảo)
IAA tan ít trong nước nên cần hòa qua dung dịch kiềm (KOH, NaOH hoặc natri bicarbonat):
Bước 1 – dung dịch gốc 1.000 mg/L: hòa 1 g KOH (hoặc NaOH) vào 1 lít nước sạch, sau đó cho 1 g IAA 99% vào, khuấy đến khi tan hoàn toàn. Dung dịch gốc có tính kiềm, cần pha loãng trước khi dùng.
Bước 2 – pha loãng: ví dụ cần dung dịch 10 mg/L, lấy 100 mL dung dịch gốc pha vào 10 lít nước sạch, khuấy đều và dùng ngay.
Có thể hòa IAA trong một lượng nhỏ cồn ethanol thay cho kiềm, rồi pha loãng bằng nước.
Theo nhà sản xuất, không phun IAA trực tiếp lên lá non hoặc khi cây đang bị sốc (nắng gắt, thiếu nước); pha và dùng ở nơi râm mát. Dung dịch nên dùng trong ngày; nếu cần lưu, đựng chai tối màu, đậy kín, giữ ở 0–8 °C, không quá 48 giờ. Nhà sản xuất gợi ý phối hợp với NAA, Compound Sodium Nitrophenolate, kinetin, rong biển, axit fulvic.
Bảo quản và an toàn
Bảo quản kín, nơi khô ráo, mát, tránh ánh sáng. Chưa ghi nhận độc tính cấp nghiêm trọng ở liều nhỏ, nhưng IAA có thể gây kích ứng mắt, da; khi thao tác cần đeo găng tay, kính bảo hộ và khẩu trang. Khi pha với KOH hoặc NaOH, chú ý kiềm đặc gây bỏng da. Xem Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm để biết chi tiết.
Lưu ý: Sản phẩm là hóa chất nguyên liệu dùng cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất. Thông tin về vai trò, ứng dụng và liều lượng được tổng hợp từ tài liệu khoa học, chỉ mang tính tham khảo, không thay thế nhãn sản phẩm thành phẩm hay hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người sử dụng chịu trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất.