Giới thiệu
Diamoni photphat (diammonium phosphate, DAP) là muối amoni photphat cung cấp đồng thời đạm (N) dạng amoni và lân (P). DAP dạng hạt là một trong những phân lân được dùng nhiều nhất thế giới; còn DAP dạng tinh thể có độ tinh khiết cao, tan hoàn toàn và ít cặn, phù hợp làm nguyên liệu phối trộn phân bón lá, phân bón tan dùng cho tưới nhỏ giọt và dung dịch dinh dưỡng.
Sản phẩm được cung cấp ở dạng nguyên liệu cho phối trộn, sản xuất phân bón và các mục đích kỹ thuật khác.
Đặc tính lý – hóa
Công thức: (NH4)2HPO4; khối lượng phân tử 132,06 g/mol.
Thành phần lý thuyết của muối tinh khiết: N 21,2% và P2O5 53,7%, tương ứng với ký hiệu thương mại 21-53.
Ngoại quan: tinh thể màu trắng.
Độ tan trong nước khoảng 588 g/L ở 20 °C.
Dung dịch có tính kiềm nhẹ, pH khoảng 7,5–8.
Ngoài nông nghiệp, DAP được dùng trong hỗn hợp chống cháy rừng, xử lý bề mặt kim loại và làm chất dinh dưỡng cho nấm men trong lên men.
Vai trò sinh lý theo tài liệu khoa học
Lân là thành phần của ATP, axit nucleic, phospholipid màng; cần cho trao đổi năng lượng, phân chia tế bào và phát triển bộ rễ, nhất là ở giai đoạn cây con.
Lân cần cho sự hình thành hoa, hạt và quả; cây thiếu lân sinh trưởng chậm, lá màu xanh đậm hoặc tím đỏ, ra hoa kém.
Đạm amoni trong DAP được cây hấp thu trực tiếp hoặc được vi sinh vật đất chuyển thành nitrat; đạm là thành phần của protein, diệp lục.
Ngay quanh hạt phân đang tan, pH tăng tạm thời và amoni có thể giải phóng khí amoniac, gây hại cho hạt đang nảy mầm và rễ non nếu đặt phân quá gần; nguy cơ cao hơn trên đất có pH trên 7.
Về lâu dài, quá trình nitrat hóa amoni làm giảm pH đất, nên DAP không phải là phân trung tính với đất.
Ứng dụng tham khảo
Theo tài liệu khoa học
Bón lót: DAP thường được bón lót để cung cấp lân sớm cho rễ; tài liệu khuyến nông khuyên tránh đặt lượng DAP lớn sát hạt giống đang nảy mầm.
Phun lá trên cây đậu đỗ: các khuyến cáo và thí nghiệm của Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (Ấn Độ) trên đậu đen (Vigna mungo) dùng dung dịch DAP 2% phun lúc ra hoa và lặp lại sau 15 ngày, cho năng suất cao hơn đối chứng không phun.
Tưới nhỏ giọt, thủy canh: DAP tinh thể là nguồn N và P tan hoàn toàn; trong công thức dung dịch, cần cân đối lượng amoni và tính tương thích với canxi, magie.
Kết quả phụ thuộc giống, điều kiện canh tác và thời tiết; nên thử nghiệm ở quy mô nhỏ trước khi áp dụng rộng.
Thông tin tham khảo từ nhà sản xuất
Thông tin dưới đây do nhà sản xuất cung cấp với mục đích tham khảo, không phải là hướng dẫn sử dụng chính thức cho sản phẩm. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc giống cây, giai đoạn, điều kiện thời tiết và kỹ thuật canh tác; nên thử nghiệm trên diện tích nhỏ trước khi áp dụng rộng.
Dùng để phối trộn phân bón lá hoặc bón trực tiếp cho cây trồng.
Bón lót: rải phân vào đất trước khi gieo trồng để cung cấp dưỡng chất cho rễ non ngay từ đầu.
Bón thúc: pha phân với nước theo tỉ lệ khuyến cáo và tưới vào gốc cây trong giai đoạn cây cần tăng trưởng mạnh.
Phun qua lá: pha loãng và phun đều lên lá trong giai đoạn cây thiếu dinh dưỡng hoặc hệ rễ yếu.
| Đối tượng | Cách dùng | Liều lượng |
|---|
| Lúa, ngô | Bón lót; bón thúc khi cây bắt đầu đẻ nhánh | Bón lót 50–60 kg/ha |
| Cây ăn trái, rau màu | Bón gốc hoặc phun lá giai đoạn ra hoa, đậu quả | Theo tình trạng cây |
| Tưới gốc hoặc phun lá (chung) | Điều chỉnh theo tình trạng cây và thời kỳ sinh trưởng | 10–15 g/10 L nước (0,1–0,15%) |
Hướng dẫn pha chế và phối trộn (tham khảo)
Hòa tinh thể vào nước, khuấy đến khi tan hết rồi mới cho các thành phần khác vào.
Trong bồn phân đậm đặc của hệ thống tưới, không pha DAP chung với phân chứa canxi hoặc magie (canxi nitrat, magie sulfat…) vì tạo kết tủa photphat; tách thành bồn A (canxi) và bồn B (photphat, sulfat).
Không trộn với chất kiềm mạnh (vôi, kali hydroxit) vì giải phóng khí amoniac.
Khi phun lá, thử với diện tích nhỏ trước; nồng độ cao hoặc phun lúc nắng gắt có thể gây cháy lá.
Bảo quản và an toàn
Bảo quản trong bao kín, nơi khô ráo, thoáng mát, tránh xa chất kiềm và nguồn nhiệt; khi bị đun nóng mạnh, DAP phân hủy giải phóng amoniac. Bụi có thể gây kích ứng mắt và đường hô hấp; khi thao tác nên đeo găng tay, khẩu trang và kính bảo hộ. Không để phân tràn vào nguồn nước vì đạm và lân gây phú dưỡng. Xem Phiếu an toàn hóa chất (SDS) của sản phẩm để biết chi tiết.
Lưu ý: Sản phẩm là hóa chất nguyên liệu dùng cho nghiên cứu, phối trộn và sản xuất. Thông tin về vai trò, ứng dụng và liều lượng được tổng hợp từ tài liệu khoa học, chỉ mang tính tham khảo, không thay thế nhãn sản phẩm thành phẩm hay hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Người sử dụng chịu trách nhiệm tuân thủ quy định pháp luật hiện hành về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và hóa chất.