Cây ớt ra hoa nhiều nhưng rụng bông, trái nhỏ, cong, đầu trái bị thối đen… là chuyện nhà vườn nào cũng từng gặp. Ngoài phân bón gốc, phun phân bón lá đúng giai đoạn giúp cây bổ sung nhanh kẽm, bo, canxi, lân và kali đúng lúc cây cần. Dưới đây là công thức phun lá cho ớt theo từng giai đoạn, kèm lượng pha sẵn cho bình 16 lít và phuy 200 lít.
Cách đọc nồng độ cho dễ
1% = 10 g/lít → 160 g cho bình 16 lít, 2 kg cho phuy 200 lít.
0,5% = 5 g/lít → 80 g cho bình 16 lít, 1 kg cho phuy 200 lít.
1 ppm = 1 mg/lít, nên 200 ppm = 0,2 g/lít; 2.000 ppm = 2 g/lít.
Giai đoạn 1: Cây con và sinh trưởng thân lá
Từ lúc trồng đến khoảng 40 ngày, cây chủ yếu ăn phân qua rễ. Tài liệu TNAU khuyến cáo giai đoạn này bón lót phân chuồng, NPK và tưới phân hòa tan (như 19:19:19, 13:0:45) theo hệ thống nhỏ giọt, chưa đặt nặng phun lá. Nếu cây con vàng, chậm lớn, có thể phun NPK hòa tan cân đối, pha theo hướng dẫn trên bao bì.
Bắt đầu từ 40 ngày sau trồng, cây phân cành mạnh và chuẩn bị ra hoa, nên bổ sung kẽm.
Công thức kẽm cho ớt (theo TNAU)
Liều khuyến cáo: kẽm sunfat (ZnSO4) nồng độ 0,5%, phun 3 lần, cách nhau 10 ngày, bắt đầu từ ngày thứ 40 sau trồng (tức khoảng ngày 40, 50, 60).
Nếu dùng kẽm sunfat heptahydrate (loại 7 nước, khoảng 21–22% Zn): 5 g/lít → 80 g cho bình 16 lít, 1 kg cho phuy 200 lít.
Nếu dùng Kẽm Sulfate monohydrate (loại 1 nước, khoảng 33–35% Zn): chỉ cần khoảng 3 g/lít để cho cùng lượng kẽm → khoảng 48 g cho bình 16 lít, khoảng 600 g cho phuy 200 lít.
Kẽm dạng chelate như Kẽm Chelate (Zn-EDTA) có hàm lượng và cách dùng khác, bà con pha theo hướng dẫn trên bao bì.
Giai đoạn 2: Ra hoa – đậu trái
Lúc này cây cần lân, kali, bo và canxi để hoa khỏe, đậu trái tốt.
Công thức NPK hòa tan (theo TNAU)
Liều khuyến cáo: phân hòa tan 19:19:19 kèm hỗn hợp vi lượng, nồng độ 1%, phun vào khoảng 60 ngày sau trồng.
Lượng pha: 10 g/lít → 160 g cho bình 16 lít, 2 kg cho phuy 200 lít. Phần vi lượng pha theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm vi lượng.
Công thức canxi + bo (theo nghiên cứu trên ớt cay)
Nghiên cứu của Salim và cộng sự (Tạp chí Làm vườn Ai Cập, 2019) phun canxi clorua và axit boric trên ớt cay, ghi nhận nghiệm thức cho tỷ lệ đậu trái và năng suất tốt nhất là:
Liều khuyến cáo: canxi clorua (CaCl2) 2.000 ppm (2 g/lít) + axit boric 200 ppm (0,2 g/lít).
Bình 16 lít: 32 g canxi clorua + 3,2 g axit boric.
Phuy 200 lít: 400 g canxi clorua + 40 g axit boric.
Nghiên cứu không ghi ngày phun; bà con có thể phun khi cây ra hoa rộ và lặp lại khi trái non đang lớn.
Nếu muốn dùng Canxi Nitrat làm nguồn canxi thì pha theo hướng dẫn trên bao bì.
Bo rất dễ gây cháy lá nếu pha dư, nên tuyệt đối không tự tăng liều axit boric.
Giai đoạn 3: Nuôi trái
Khi trái đã đậu, cây cần kali để trái lớn, bóng, chắc. MKP (kali dihydro photphat, KH2PO4) là lựa chọn gọn vì chứa cả lân và kali, tan hoàn toàn trong nước.
Liều khuyến cáo: MKP (KH2PO4) dung dịch 1%.
Lượng pha: 10 g/lít → 160 g cho bình 16 lít, 2 kg cho phuy 200 lít.
Nghiên cứu của Reuveni và cộng sự (tạp chí Crop Protection, 1998) phun MKP 1% trên ớt chuông nhà kính cho thấy cây không bị ngộ độc, còn giúp hạn chế bệnh phấn trắng.
Có thể tiếp tục xen kẽ công thức canxi + bo ở trên (phun riêng, khác ngày với MKP) để giảm thối đít trái.
Lưu ý khi pha
Thứ tự pha: cho khoảng 2/3 lượng nước vào bình, hòa tan từng loại phân riêng trong xô nhỏ rồi mới đổ vào, khuấy đều xong mới cho loại kế tiếp, cuối cùng thêm nước cho đủ thể tích.
Không pha canxi chung với lân hoặc sunfat đậm đặc: canxi clorua, canxi nitrat gặp MKP, 19:19:19 sẽ tạo kết tủa canxi photphat; gặp kẽm sunfat sẽ tạo thạch cao. Hai nhóm này phải phun khác ngày.
Kẽm sunfat cũng không nên pha chung với phân có lân đậm đặc; nếu trùng đợt khoảng 60 ngày, bà con phun kẽm trước, cách vài ngày mới phun 19:19:19.
Phun lúc chiều mát hoặc sáng sớm, tránh nắng gắt và lúc sắp mưa.
Thử trên vài cây trước, theo dõi 2–3 ngày, thấy lá không cháy mép, không đốm mới phun đại trà.
Lưu ý
Thối đít trái chủ yếu do tưới không đều làm cây hút canxi kém. Tài liệu của Đại học New Mexico State (Mỹ) cho biết phun canxi lên lá chỉ cho kết quả thất thường, nên giữ ẩm đất đều mới là gốc rễ.
Canxi clorua có loại khan và loại ngậm nước; nghiên cứu không ghi rõ loại nên bà con nên thử vài cây trước khi phun rộng.
Tóm lại
Từ 40 ngày sau trồng: kẽm sunfat 0,5% (loại 7 nước) hoặc khoảng 0,3% (loại 1 nước), 3 lần cách 10 ngày.
Khoảng 60 ngày: 19:19:19 1% kèm vi lượng; ra hoa – đậu trái: canxi clorua 2 g/lít + axit boric 0,2 g/lít.
Nuôi trái: MKP 1%, xen kẽ canxi + bo vào ngày khác.
Bà con cần tư vấn thêm cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: Tamil Nadu Agricultural University (TNAU Agritech Portal) – Chilli: Physiological improvement; TNAU Agritech Portal – Chilli: Manuring; Salim B.B.M. và cs. – Effect of Calcium and Boron on Growth, Fruit Setting and Yield of Hot Pepper, Egyptian Journal of Horticulture (2019); Reuveni R., Dor G., Reuveni M. – Local and systemic control of powdery mildew on pepper plants by foliar spray of mono-potassium phosphate, Crop Protection (1998); New Mexico State University – Blossom-End Rot, Guide A-231 (2013).
Ảnh minh họa: Eric Hunt, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).