Đu đủ vừa ra hoa vừa nuôi trái gần như liên tục, nên cần phân đều đặn chứ không hợp kiểu bón dồn một lần. Châm phân qua ống nhỏ giọt giúp chia nhỏ phân, đưa thẳng tới rễ. Bài này dựa trên hai thí nghiệm ở Ấn Độ (Viện Nghiên cứu Làm vườn ICAR-IIHR và Đại học Nông nghiệp Mahatma Phule), báo cáo của bang Queensland (Úc) và tài liệu của Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (TNAU), quy ra gam phân cho mỗi cây và kg cho 100 cây.

Đu đủ cần bao nhiêu phân một năm?

  • Mức khuyến cáo ở Ấn Độ mà cả hai thí nghiệm dùng làm gốc: 250 g N + 250 g P2O5 + 500 g K2O mỗi cây mỗi năm.

  • Cả hai nơi trồng 1,8 × 1,8 m (khoảng 3.086 cây/ha), tức chừng 770 kg N và 1.540 kg K2O/ha/năm, một mức rất cao.

  • ICAR-IIHR (Bengaluru, giống Arka Prabhat): châm 75% mức trên bằng urê, MKP, kali sunfat cho 47,34 tấn trái/ha, cao hơn bón gốc 31% và có lãi nhất.

  • Queensland (đất sét, 1995–1997): năng suất không tăng khi bón quá 300 kg N và 574 kg K (kali nguyên tố)/ha trong 21 tháng; châm qua nhỏ giọt có thể giảm thêm chừng 30%.

Vì vậy coi 250 – 250 – 500 g là mức trần tham khảo, chỉnh theo phân tích đất, lá; đất tốt nên bắt đầu từ 75%.

Chia phân theo 3 giai đoạn

Thí nghiệm hai vụ (2015–2017) của Đại học Mahatma Phule ở Rahuri (bang Maharashtra), giống Red Lady, bắt đầu châm 30 ngày sau trồng, chia 45 lần trong năm đầu, gần như tuần một lần:

  • Giai đoạn 1 – trồng đến nhú hoa (90 ngày): 9 lần; 50% đạm, 50% lân, 25% kali, tức 125 g N + 125 g P2O5 + 125 g K2O mỗi cây.

  • Giai đoạn 2 – ra hoa đến thu lứa đầu (120 ngày): 17 lần; 25% mỗi loại, tức 62,5 g N + 62,5 g P2O5 + 125 g K2O.

  • Giai đoạn 3 – từ lứa đầu đến hết năm thứ nhất (150 ngày): 19 lần; 25% đạm, 25% lân, 50% kali, tức 62,5 + 62,5 + 250 g.

Quy đổi ra urê, MKP, kali sunfat (mức 100%)

Lân lấy hết từ MKP (0-52-34), kali còn thiếu bù bằng kali sunfat (50% K2O), đạm từ urê (46% N), đúng bộ phân ICAR-IIHR đã dùng.

  • Giai đoạn 1 (mỗi cây cả giai đoạn): 272 g urê + 240 g MKP + 87 g kali sunfat; mỗi lần 30 + 27 + 10 g.

  • Giai đoạn 2: 136 + 120 + 168 g; mỗi lần 8 + 7 + 10 g.

  • Giai đoạn 3: 136 + 120 + 418 g; mỗi lần 7 + 6 + 22 g.

  • Cả năm mỗi cây: 544 g urê + 481 g MKP + 673 g kali sunfat = 250 g N + 250 g P2O5 + 500 g K2O.

Cho 100 cây mỗi lần châm

  • Giai đoạn 1: 3,0 kg urê + 2,7 kg MKP + 1,0 kg kali sunfat.

  • Giai đoạn 2: 0,8 kg urê + 0,7 kg MKP + 1,0 kg kali sunfat.

  • Giai đoạn 3: 0,7 kg urê + 0,6 kg MKP + 2,2 kg kali sunfat.

  • Mức 75% của ICAR-IIHR: nhân mỗi số với 0,75 (giai đoạn 1 còn 2,3 + 2,0 + 0,7 kg). Kali sunfat loại 52% K2O thì bớt khoảng 4%.

Cách của Rahuri: phân 19-19-19 và kali sunfat

Mỗi lần châm cho một cây: giai đoạn 1 là 73 g phân 19-19-19; giai đoạn 2 là 19 g 19-19-19 + 7 g kali sunfat; giai đoạn 3 là 17 g 19-19-19 + 20 g kali sunfat.

Tưới nước và theo dõi cây

  • Rahuri: lót 10 kg phân chuồng hoai mỗi hố; tưới cách ngày theo lượng nước bốc hơi, hệ số cây trồng 0,9 lúc đầu, 1,1 giữa vụ, 0,9 cuối vụ.

  • Queensland: trung bình 70 lít nước/cây/tuần, nắng nóng thì nhiều hơn. Rễ nằm chủ yếu trong 30 cm đất mặt, nên béc 8 lít/giờ không chạy quá 1 giờ mỗi lần, kẻo nước kéo phân xuống quá vùng rễ.

  • Queensland khuyên châm ít nhất 1–2 tuần một lần; phân tích cuống lá thấy đạm khoảng 1,05%, kali khoảng 3,5% là đủ.

  • So với bón gốc của TNAU: 50 g mỗi loại N, P, K cho mỗi cây, 2 tháng một lần từ tháng thứ ba.

Lưu ý khi pha

  • Chỉ châm phân tan hoàn toàn. TNAU dặn không đưa supe lân vào ống vì lân dễ kết tủa làm nghẹt béc; urê không gây cặn.

  • Dùng dư nước: ở 20°C urê tan 1.100 g/lít, MKP 230 g/lít, kali sunfat chỉ 110 g/lít (TNAU). 2,2 kg kali sunfat (giai đoạn 3, 100 cây) cần ít nhất 20 lít nước; nên hòa trong 40–50 lít.

  • Thứ tự pha: nước sạch trước, rồi kali sunfat, khuấy tan hết mới cho MKP; urê cho sau cùng vì urê tan làm nước lạnh, phân khác khó tan.

  • Không pha chung với canxi nitrat trong thùng đậm đặc. Ống đủ áp mới châm, châm xong chạy nước sạch đẩy hết phân.

  • Thử trước vài hàng cây: béc chảy đều, lá không cháy mép mới làm cả vườn.

Tóm lại

Mức tham khảo ở Ấn Độ: 250 g N + 250 g P2O5 + 500 g K2O/cây/năm, châm từ 30 ngày sau trồng, gần như tuần một lần. Mỗi lần cho 100 cây: 3,0 kg urê + 2,7 kg MKP + 1,0 kg kali sunfat lúc cây nhỏ; 0,7 + 0,6 + 2,2 kg khi đã thu trái. Châm 75% mức này vẫn có lãi nhất, đừng bón dư.

Bà con cần tư vấn cách tính phân tưới nhỏ giọt cho đu đủ, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo: ICAR-IIHR – Manjunath và cộng sự (2023), Standardisation of fertigation in papaya, Journal of Horticultural Sciences 18(1); Đại học Mahatma Phule – Sagvekar và cộng sự (2019), Drip fertigation in papaya, J. Indian Soc. Coastal Agric. Res. 37(1); Queensland DPI&F – Nutrition and irrigation requirements for the Queensland papaw industry (FR405, 2005); TNAU Agritech Portal – Fertigation; Papaya: nutrient management.

Ảnh minh họa: Wikipawan, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).