Nhiều vườn điều ra lộc lai rai, bông nhiều mà đậu trái ít. Ngoài thời tiết và sâu bệnh, thiếu dinh dưỡng đúng lúc cũng là nguyên nhân. Phun lá giúp bổ sung nhanh đạm, bo, kẽm cho lộc và chùm bông. Chelate Asia tổng hợp các công thức có liều rõ ràng từ viện, trường nông nghiệp Ấn Độ và quy đổi sẵn cho bình 16 lít, phuy 200 lít.
Vì sao điều cần phun lá lúc ra lộc và ra hoa?
Đạm (N) giúp lộc mập, lá xanh dày.
Bo (B) cần cho hạt phấn nảy mầm và ống phấn phát triển. Thiếu bo thì hoa thụ phấn kém, trái non dễ rụng.
Kẽm (Zn) tham gia tạo chất kích thích sinh trưởng tự nhiên trong cây.
Lân (P) hỗ trợ phân hóa mầm hoa.
Lưu ý quan trọng: phun lá chỉ bổ sung, không thay được phân bón gốc.
Công thức 1: Phun lúc cây ra lộc non
Theo một thí nghiệm trên giống điều Ullal-1 (10 năm tuổi) ở vùng ven biển Karnataka, Ấn Độ, đăng trên tạp chí Plant Archives, cây được phun dung dịch urê 2% ở giai đoạn ra lộc, phối hợp với bo và kẽm. Liều khuyến cáo và lượng pha:
Urê: 2% (20 g/lít) → 320 g cho bình 16 lít, 4 kg cho phuy 200 lít.
Borax: 0,1% (1 g/lít) → nếu dùng Bo DOT (Solubor) tan trong nước thì pha khoảng 9 g cho bình 16 lít, 110 g cho phuy 200 lít (xem cách quy đổi bên dưới).
Kẽm sulfate: 0,2% (2 g/lít) → 32 g cho bình 16 lít, 400 g cho phuy 200 lít.
Thời điểm: phun khi cây bắt đầu nhú lộc, lá non chưa cứng hẳn để lá hấp thu tốt.
Công thức 2: Phun khi cây ra hoa khoảng 50%
Cũng trong thí nghiệm trên, lần phun thứ hai được thực hiện khi vườn ra hoa khoảng 50%, vẫn với hỗn hợp urê 2% + borax 0,1% + kẽm sulfate 0,2% (lượng pha giống Công thức 1). So với cây không phun, nhóm phun đạm kết hợp bo và kẽm cho tỷ lệ đậu trái và số hạt trên chùm cao hơn, hạt to hơn và năng suất tăng rõ. Đây là kết quả một vụ, bà con xem là mức tham khảo.
Phương án khác theo Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (TNAU)
Cổng TNAU Agritech có giới thiệu khuyến cáo của Trạm nghiên cứu vùng thuộc TNAU cho cây điều:
Lúc ra hoa: phun MAP (mono amoni photphat) 1% (10 g/lít → 160 g/bình 16 lít, 2 kg/phuy 200 lít) cùng phân vi lượng có bo 0,1%. Với vi lượng, bà con pha theo hướng dẫn trên bao bì sản phẩm.
Giai đoạn nuôi cây trước mùa ra hoa: phun NPK 19-19-19 nồng độ 1% (160 g/bình 16 lít, 2 kg/phuy 200 lít). TNAU ghi thời điểm là tháng 8 theo mùa vụ ở Tamil Nadu; vườn mình cần căn theo mùa vụ thực tế của địa phương.
Bà con chọn một trong hai hướng (urê + bo + kẽm, hoặc MAP + vi lượng có bo), không nên trộn chồng cả hai vào cùng một bình.
Quy đổi borax sang Bo DOT (Solubor)
Tài liệu Ấn Độ thường ghi borax (hàn the, chứa khoảng 11,3% bo nguyên tố). Bo DOT (Solubor) tan nhanh hơn và chứa khoảng 20,5% bo. Vì vậy, để có cùng lượng bo, ta tính theo bo nguyên tố:
Borax 0,1% = 1 g/lít → khoảng 0,113 g bo/lít.
Lượng DOT cần = 0,113 ÷ 0,205 ≈ 0,55 g/lít.
Bình 16 lít: khoảng 9 g DOT (thay cho 16 g borax). Phuy 200 lít: khoảng 110 g DOT (thay cho 200 g borax).
Bo có ngưỡng an toàn hẹp, dư bo dễ cháy mép lá, nên bà con cân bằng cân tiểu ly, đừng ước chừng bằng muỗng.
Về kẽm: liều nào là hợp lý?
Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Điều Ấn Độ (ICAR-DCR Puttur) đăng trên Journal of Horticultural Sciences (2023) dùng hỗn hợp kẽm sulfate 0,5% + borax 0,1% và ghi nhận tỷ lệ nhân cao nhất trong các nghiệm thức. Với Kẽm sulfate ZnSO4.H2O (dạng monohydrate, đậm kẽm hơn dạng 7 nước), bà con nên bắt đầu ở mức thấp 0,2% (32 g/bình 16 lít), đặc biệt khi phun lên lộc non và hoa.
Lưu ý khi pha
Thứ tự pha: cho khoảng 2/3 lượng nước vào bình → hòa tan Bo DOT trước (bo tan chậm hơn trong nước lạnh, có thể hòa riêng với ít nước ấm) → cho kẽm sulfate, khuấy tan → cho urê (hoặc MAP) → thêm nước cho đủ thể tích, khuấy đều.
Thử trước vài cây: pha đúng liều, phun thử 3–5 cây, theo dõi 2–3 ngày, lá và bông không bị cháy, khô mới phun cả vườn.
Giờ phun: sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt và tránh lúc sắp mưa. Phun ướt đều lá và chùm bông.
Không tự ý tăng liều: urê 2% đã là mức khá đậm cho lá non; tăng thêm dễ cháy lá. Không trộn chung với thuốc gốc đồng hoặc thuốc có tính kiềm khi chưa thử.
Pha xong phun ngay trong ngày, không để dung dịch qua đêm.
Tóm lại
Với cây điều, bà con có thể phun 2 lần: lúc ra lộc và lúc ra hoa khoảng 50%, mỗi lần dùng urê 2% + borax 0,1% (≈ 9 g Bo DOT/bình 16 lít) + kẽm sulfate 0,2% (32 g/bình 16 lít). Hoặc theo hướng TNAU: MAP 1% kèm vi lượng có bo lúc ra hoa. Phun lá phải đi kèm bón gốc đầy đủ và phòng bọ xít muỗi.
Bà con cần tư vấn thêm về cách phối phân phun lá cho vườn điều, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: Plant Archives – Nghiên cứu tăng ra hoa, đậu trái và năng suất điều bằng phun dinh dưỡng qua lá tại vùng ven biển Karnataka, Ấn Độ; Tamil Nadu Agricultural University (TNAU Agritech) – Tài liệu kỹ thuật trồng điều; ICAR-Directorate of Cashew Research Puttur – Journal of Horticultural Sciences 18(1), 2023: Ảnh hưởng của chất điều hòa sinh trưởng và vi lượng đến chất lượng điều; ICAR-DCR – Trang thông tin dinh dưỡng cây điều.
Ảnh minh họa: Dr. Raju Kasambe, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).