Phun kẽm, bo cho cà phê sau thu hoạch: pha bao nhiêu, phun lúc nào
Phun kẽm, bo cho cà phê sau thu hoạch và trước ra hoa: dấu hiệu thiếu kẽm, thiếu bo, ba mốc phun trong năm và bảng pha kẽm sunfat, DOT, urê cho bình 16 lít, 20 lít, phuy 200 lít.
Phun kẽm, bo cho cà phê là việc nhiều bà con Tây Nguyên hỏi ngay sau khi hái xong: cây xơ xác, lá non nhỏ mọc chụm, khô đọt, mà vụ tới cần hoa ra đều. Trả lời ngắn gọn: phun 2–3 lần trong năm (sau thu hoạch, trước khi tưới cho ra hoa, sau đậu trái) với kẽm sunfat 7 nước 3 g/lít cộng DOT 1,25 g/lít, có thể thêm urê 3 g/lít. Bảng pha cho bình 16, 20 lít và phuy 200 lít ở dưới.
Vì sao cà phê hay thiếu kẽm, thiếu bo
Viện cà phê Colombia (Cenicafé) ghi nhận cà phê thiếu kẽm ngày càng phổ biến. Khuyến nông Đại học Nông nghiệp Kerala (Ấn Độ) giải thích: kẽm chỉ dễ tiêu ở pH đất 5–7,5, bón lân cùng lúc thì kẽm bị giữ lại trong đất. Đất đỏ chua, mưa rửa trôi, lại bón lân, vôi hằng năm nên hai vi lượng này hụt dần dù NPK bón đủ. Embrapa (Brazil) khuyên bón bo, kẽm xuống gốc theo phân tích đất, và phân tích lá lấy vào 30–60 ngày sau hoa rộ. Dấu hiệu theo Kerala:
Cà phê thiếu kẽm: lá non nhỏ, hẹp, vàng giữa gân; lóng ngắn nên lá mọc chụm thành túm như "tai thỏ"; ra hoa, chín trễ; trái nhỏ, méo.
Cà phê thiếu bo: lá non vàng từ mép vào, dày cứng, cong vặn; đọt chết khô (khô đọt, chùn ngọn); hoa ít, đậu trái kém; nhân lép, rỗng.
Phun kẽm, bo cho cà phê lúc nào, mấy lần
Nghiên cứu Brazil do Cenicafé tổng hợp phun 3 lần một năm vào tháng 5, 8, 11 (ở Brazil là sau thu hoạch, trước ra hoa, sau đậu trái); chính Cenicafé phun lúc 60 và 90 ngày sau đỉnh hoa. Quy về mùa vụ Tây Nguyên:
Đợt 1 – sau thu hoạch, sau tỉa cành: phun vi lượng cho cà phê sau thu hoạch kèm urê cho cây hồi sức; cây suy nặng thì tưới gốc thêm các loại phục hồi cây sau thu hoạch đang bán.
Đợt 2 – trước khi tưới đợt đầu cho ra hoa (hoa chưa nở): phun kẽm bo trước ra hoa cà phê giúp mầm khỏe, hoa nở đều. Không phun lúc hoa nở rộ.
Đợt 3 – sau đậu trái 1–2 tháng (mốc 60–90 ngày của Cenicafé): bớt rụng trái non, nuôi nhân.
Công thức phun kẽm, bo cho cà phê: bình 16 lít, 20 lít, phuy 200 lít
Liều gốc: Embrapa Rondônia (cây giống) dùng kẽm sunfat 0,5 % + axit boric 0,3 % + urê 0,3 %; Kerala (cây lớn) dùng kẽm sunfat 2 g/lít, borax 1 g/lít; Bragantia (Brazil, 2021) thấy 600 mg kẽm/lít là đủ, 1.800 mg/lít từ kẽm sunfat gây cháy lá vì mặn. Mức dưới đây nằm giữa hai nguồn; số theo bình là quy đổi khoảng, đã làm tròn.
| Thành phần | 1 lít | Bình 16 lít | Bình 20 lít | Phuy 200 lít | Căn cứ |
|---|---|---|---|---|---|
| Kẽm sunfat 7 nước (khoảng 22 % Zn) | 3 g | 50 g | 60 g | 600 g | Kerala 2 – Embrapa 5 g/lít |
| hoặc kẽm sunfat 1 nước (khoảng 35 % Zn) | 2 g | 30 g | 40 g | 400 g | quy đổi cùng lượng kẽm |
| hoặc kẽm chelate Zn-EDTA 15 % | 4 g | 65 g | 80 g | 800 g | quy đổi ≈ 600 mg Zn/lít (Bragantia) |
| DOT (bo tan, 20,5 % B) | 1,25 g | 20 g | 25 g | 250 g | quy đổi ≈ 255 mg B/lít (Bragantia: 260 mg là đủ; Embrapa axit boric 0,3 % ≈ 520 mg) |
| Urê (tùy chọn, đợt sau thu hoạch) | 3 g | 50 g | 60 g | 600 g | Embrapa 0,3 % |
Mỗi nhóm "hoặc" chỉ chọn một; kẽm sunfat 1 nước đậm hơn loại 7 nước, cân nhầm là gần mức cháy lá. Bà con muốn tự pha từ hoạt chất gốc (nguyên liệu đậm đặc, chưa pha loãng, rẻ hơn chai pha sẵn) thì xem Kẽm Chelate Zn-EDTA-15 và DOT – bo tan 20,5 %; cây suy rễ sau thu hoạch có thêm COMBO KÍCH RỄ CÀ PHÊ tưới gốc.
Lưu ý khi pha
Thứ tự pha: đổ 2/3 nước; hòa urê; kẽm sunfat hòa riêng rồi đổ vào; bo hòa riêng bằng nước ấm rồi mới cho vào; cuối cùng bám dính, bù nước.
Không pha chung với phân lân (MKP, DAP): lân làm kẽm kết tủa; Kerala cũng dặn không bón kẽm cùng lúc với lân.
Không pha bo chung với canxi (canxi nitrat, vôi) – Kerala khuyên tránh; pha kẽm kèm vôi 2,5 g/lít cho đỡ xót lá như Kerala thì phun bo riêng.
Thử trước 5–10 cây, chờ 3–4 ngày xem lá non có cháy mép không. Không tự tăng liều.
Phun sáng sớm hoặc chiều mát, ướt mặt dưới lá non; không phun giữa nắng, lúc hoa nở rộ, cây héo hay sắp mưa.
Hỏi nhanh – đáp gọn
Cà phê thiếu kẽm hay thiếu bo, nhìn lá sao biết? Thiếu kẽm: lá non nhỏ hẹp, mọc chụm. Thiếu bo: đọt chết khô, đậu trái kém. Hai thứ hay đi cùng nên phun chung.
Phun kẽm bo cho cà phê bao lâu một lần? Mỗi năm 2–3 lần ở ba mốc sau thu hoạch, trước ra hoa, sau đậu trái; hai lần cách nhau ít nhất một tháng.
Tự pha từ hoạt chất gốc có rẻ hơn chai pha sẵn không? Rẻ hơn đáng kể, vì mỗi bình 16 lít chỉ tốn vài chục gam nguyên liệu; đổi lại phải cân đúng, thử trước vài cây.
Phun nhiều kẽm bo có hại không? Có. Kẽm sunfat đậm quá làm cháy lá vì mặn, bo dư cháy mép lá. Cenicafé thử 4 năm thấy đất không thiếu thì bón thêm kẽm cũng không tăng năng suất: phun là để bù chỗ thiếu.
Tóm lại
Phun kẽm, bo cho cà phê ở ba mốc sau thu hoạch, trước ra hoa, sau đậu trái với kẽm sunfat 7 nước 3 g/lít cộng DOT 1,25 g/lít, thêm urê 3 g/lít ở đợt phục hồi; không trộn với lân và canxi, thử vài cây trước. Bà con cần tư vấn cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: Cenicafé / Entramado 2021 – Respuesta del café a la fertilización con zinc; Embrapa Rondônia – Folder cây giống cà phê Robusta; Embrapa Rondônia – Café na Amazônia; Kerala Agricultural University – Coffee nutrient deficiency; Bragantia 2021 – Sparingly soluble B and Zn fertilizers for foliar application in coffee.
Chelate Asia cà phê thiếu bo cà phê thiếu kẽm kẽm bo hoạt chất gốc kẽm bo trước ra hoa cà phê kẽm sunfat phun kẽm bo cho cà phê phun vi lượng cho cà phê sau thu hoạch phân bón lá cho cà phê phục hồi cà phê sau thu hoạch