Bỏ qua tới nội dung chính
Miễn phí vận chuyển đơn từ 800.000đ (đơn hàng nặng: từ 80.000đ/kg). Đơn chưa đạt: phí vận chuyển theo thực tế.
Tư vấn miễn phí 0362180001 Zalo Đăng nhập Giỏ hàng 0 sản phẩm
Hữu cơ (organic), vi sinh Combo sản phẩm Dinh dưỡng trung, vi lượng Hormones cây trồng Growth Inhibitors (Chất ức chế sinh trưởng) Phân bón và các hóa chất khác Loang trải, thấm sâu

Phân bón có mấy loại? Vô cơ, hữu cơ, sinh học theo quy định mới

Quy định phân bón Lê Hưng Long

Các hạt phân bón trộn gồm urê, lân và kali đổ ra từ lọ, minh họa giá phân bón thế giới

Phân bón có mấy loại? Theo QCVN 106:2025, phân bón chia 3 nhóm vô cơ, hữu cơ, sinh học và 2 cách dùng bón rễ, bón lá. Cách đọc nhãn để chọn đúng phân.

Ra cửa hàng vật tư, bà con gặp đủ thứ tên: phân đơn, NPK, phân hữu cơ, hữu cơ khoáng, hữu cơ vi sinh, phân bón lá, phân sinh học… Vậy phân bón có mấy loại, loại nào khác loại nào, và vì sao bao này ghi “phân bón vô cơ”, bao kia ghi “phân bón sinh học”? Từ ngày 30/6/2026, cách gọi tên và xếp loại phân bón ở Việt Nam làm theo quy chuẩn mới QCVN 106:2025/BNNMT. Bài này giải thích dễ hiểu để bà con đọc nhãn là biết mình đang mua loại gì, dùng vào việc gì.

Phân bón có mấy loại theo quy định hiện hành?

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 86/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025 kèm Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng phân bón QCVN 106:2025/BNNMT, hiệu lực từ 30/6/2026, thay cho QCVN 01-189:2019/BNNPTNT. Theo mục 2.1 của quy chuẩn này, phân bón được xếp theo hai cách:

  • Theo thành phần, nguồn gốc: 3 nhóm lớn là phân bón vô cơ, phân bón hữu cơ và phân bón sinh học.
  • Theo cách sử dụng: phân bón rễ và phân bón lá.

Ngoài ra còn các loại “có thêm” như phân bón có chất điều hòa sinh trưởng, phân bón có chất tăng hiệu suất sử dụng, phân bón có khả năng tăng miễn dịch cây trồng, phân bón có đất hiếm. Đây không phải nhóm riêng mà là phân vô cơ, hữu cơ hoặc sinh học được bổ sung thêm các chất đó.

Muốn hiểu cách xếp loại, bà con cần nhớ quy chuẩn chia nguyên tố dinh dưỡng thành ba mức (mục 1.3.4):

Nhóm nguyên tốGồmCây cần
Đa lượngĐạm (N), lân (P), kali (K)Nhiều nhất
Trung lượngCanxi (Ca), magie (Mg), lưu huỳnh (S), silic (Si)Vừa phải
Vi lượngBo (B), coban (Co), đồng (Cu), sắt (Fe), mangan (Mn), molipđen (Mo), kẽm (Zn)Rất ít nhưng thiếu là cây bệnh

Một loại phân được gọi tên theo chỉ tiêu chất lượng chính, tức là thành phần quyết định công dụng của nó. Các chỉ tiêu bổ sung (có thêm chút vi lượng, chút axit amin…) không dùng để xếp loại.

Phân bón vô cơ là gì? Gồm những loại nào?

Phân bón vô cơ (còn gọi là phân hóa học) là nhóm bà con dùng nhiều nhất. Theo mục 2.1.1 QCVN 106:2025, nhóm này gồm:

  • Phân bón đa lượng: có ít nhất 1 nguyên tố đạm, lân hoặc kali đạt chỉ tiêu chính. Ví dụ urê, DAP, kali clorua, NPK.
  • Phân bón trung lượng: có ít nhất 1 nguyên tố trung lượng nếu là phân bón lá, hoặc ít nhất 2 nguyên tố trung lượng nếu là phân bón rễ. Đá vôi, thạch cao, đôlômit khai thác tự nhiên chưa chế biến không tính là phân trung lượng.
  • Phân bón vi lượng: có ít nhất 1 nguyên tố vi lượng, như kẽm, bo, sắt, mangan, đồng. Các loại vi lượng dạng chelate (Zn-EDTA, Fe-EDTA, Fe-EDDHA…) thuộc nhóm này.
  • Phân bón vô cơ cải tạo đất: có tác dụng cải thiện tính chất lý, hóa, sinh học của đất.
  • Phân bón vô cơ nhiều thành phần: phân vô cơ có phối trộn thêm chất hữu cơ tự nhiên, chất sinh học hoặc vi sinh vật có ích.

Phân đơn, phân phức hợp, phân hỗn hợp khác nhau thế nào?

Riêng phân đa lượng, quy chuẩn chia tiếp (mục 2.1.2):

LoạiĐặc điểmVí dụ quen thuộc
Phân bón đơnChỉ có 1 nguyên tố đa lượngUrê (đạm), kali clorua (kali)
Phân bón phức hợpCác nguyên tố đa lượng liên kết với nhau bằng liên kết hóa họcDAP, MAP, kali nitrat
Phân bón hỗn hợpCó ít nhất 2 nguyên tố đa lượng, làm bằng cách phối trộn các loại phân khác nhauNPK trộn từ urê, DAP, kali
Đa-trung lượng, đa-vi lượng, đa-trung-vi lượngPhân đa lượng có thêm trung và/hoặc vi lượng đạt chỉ tiêu chínhNPK + TE (có vi lượng)

Vì vậy trên bao ghi “NPK-vi lượng” hay “urê-vi lượng” thì nghĩa là phần vi lượng cũng đạt mức để được gọi tên, không chỉ là ít “cho có”.

Phân bón hữu cơ là gì? Hữu cơ khoáng, hữu cơ vi sinh khác gì?

Nắm phân hữu cơ hoai mục màu nâu, tơi xốp - một loại trong nhóm phân bón hữu cơ
Phân hữu cơ hoai mục: thành phần chính là chất hữu cơ tự nhiên.

Theo mục 2.1.3 QCVN 106:2025, nhóm hữu cơ gồm:

  • Phân bón hữu cơ: thành phần chỉ là chất hữu cơ tự nhiên. Với phân bón rễ, chất hữu cơ phải từ 20% trở lên (Phụ lục I).
  • Phân bón hữu cơ cải tạo đất: nguyên liệu chính là chất hữu cơ tự nhiên, dùng để cải thiện đất.
  • Phân bón hữu cơ nhiều thành phần: nền là chất hữu cơ tự nhiên, có trộn thêm chất vô cơ, chất sinh học hoặc vi sinh vật có ích. Từ đây sinh ra các tên bà con hay gặp:
    • Hữu cơ khoáng: quy chuẩn mới gọi là “phân bón hữu cơ-đa lượng (phân bón hữu cơ-khoáng)”, tức có cả chất hữu cơ và đạm/lân/kali làm chỉ tiêu chính.
    • Hữu cơ vi sinh: có chất hữu cơ và vi sinh vật có ích.
    • Hữu cơ sinh học: có chất hữu cơ và chất sinh học (như axit humic, axit amin).

Phân hữu cơ làm từ phân chuồng, rác, phế thải chế biến còn phải đạt giới hạn kim loại nặng và vi khuẩn gây hại (Salmonella, E. coli) theo Phụ lục IV. Bà con xem chi tiết các mức này trong bài Quy chuẩn chất lượng phân bón QCVN 106:2025: bà con cần biết gì.

Phân bón sinh học là gì? Có phải là phân vi sinh không?

Nhiều bà con nghĩ “sinh học” với “vi sinh” là một, nhưng theo quy chuẩn thì khác nhau. Mục 2.1.4 QCVN 106:2025 chia nhóm sinh học thành:

  • Phân bón sinh học: sản xuất qua quá trình sinh học hoặc có nguồn gốc tự nhiên, chứa một hay nhiều chất sinh học như axit humic, axit fulvic, axit amin, vitamin…
  • Phân bón vi sinh vật (phân vi sinh): chứa vi sinh vật sống có ích, có khả năng tạo ra hoặc chuyển hóa chất dinh dưỡng trong đất. Theo Phụ lục I, mỗi loại vi sinh vật có ích phải từ 1×108 CFU/g (hoặc CFU/ml) trở lên.
  • Phân bón sinh học cải tạo đất.
  • Phân bón sinh học nhiều thành phần: chất sinh học là chính, có trộn thêm chất vô cơ hoặc chất hữu cơ tự nhiên.

Nói gọn: phân sinh học cung cấp “chất” có nguồn gốc sinh học (humic, fulvic, amin), còn phân vi sinh cung cấp “con” vi sinh vật sống. Vì là sinh vật sống nên phân vi sinh kỵ pha chung với thuốc diệt khuẩn, diệt nấm và cần bảo quản nơi mát.

Phân bón lá và phân bón rễ khác nhau thế nào?

Theo mục 2.1.9 QCVN 106:2025:

  • Phân bón rễ: cung cấp dinh dưỡng cho cây qua bộ rễ hoặc có tác dụng cải tạo đất. Gồm phân bón gốc, phân tưới, phân châm qua hệ thống tưới nhỏ giọt.
  • Phân bón lá: cung cấp dinh dưỡng qua thân, lá.

Chỉ tiêu chất lượng của phân bón rễ nằm ở Phụ lục I, II; của phân bón lá nằm ở Phụ lục III. Vì vậy cùng là “NPK” nhưng phân bón lá và phân bón rễ có yêu cầu khác nhau, bà con nên dùng đúng cách ghi trên nhãn: phân ghi là phân bón lá thì pha phun, phân bón rễ thì bón gốc hoặc tưới. Nhiều loại phân tan hoàn toàn trong nước có thể dùng được cả hai cách nếu nhãn hướng dẫn như vậy.

Phân bón có chất điều hòa sinh trưởng được phép tới mức nào?

Theo mục 2.1.5 QCVN 106:2025, phân bón có bổ sung chất điều hòa sinh trưởng (ví dụ GA3, auxin, cytokinin…) thì tổng hàm lượng các chất này phải nhỏ hơn 0,5% khối lượng. Đây là lý do một số sản phẩm kích rễ, kích chồi bán dưới dạng phân bón có ghi rõ hàm lượng hoạt chất rất nhỏ trên nhãn. Bà con cần đọc kỹ nhãn và làm đúng liều khuyến cáo.

Cách đọc nhãn để biết phân thuộc loại nào

Các lọ mẫu phân bón có nhãn ghi hàm lượng dinh dưỡng - phân loại phân bón theo thành phần
Mỗi loại phân bón được gọi tên theo chỉ tiêu chất lượng chính ghi trên nhãn.
  1. Xem dòng “Loại phân bón”: ghi rõ là vô cơ, hữu cơ hay sinh học, kèm tên cụ thể (ví dụ “Phân bón hữu cơ vi sinh”, “Phân bón NPK-vi lượng”).
  2. Xem “Phương thức sử dụng”: bón rễ hay bón lá.
  3. Xem chỉ tiêu chất lượng chính: phân hữu cơ phải ghi chất hữu cơ (%), phân vi sinh phải ghi mật độ vi sinh vật (CFU/g), phân NPK phải ghi N, P2O5, K2O.
  4. So với tên gọi: bao ghi “hữu cơ” mà chất hữu cơ thấp hơn mức tối thiểu, hay ghi “vi sinh” mà không ghi mật độ vi sinh vật thì nên hỏi lại người bán.

Lưu ý chuyển tiếp: phân đã được công nhận lưu hành trước 30/6/2026 vẫn được ghi nhãn theo quy chuẩn cũ đến hết thời hạn của quyết định công nhận (Điều 3 Thông tư 86/2025/TT-BNNMT). Vì vậy bà con vẫn còn gặp tên gọi kiểu cũ, chưa chắc đã là hàng sai quy định. Hướng dẫn chi tiết từng dòng trên nhãn có trong bài Nhãn phân bón: đọc thế nào cho đúng theo quy định năm 2026.

Biết loại phân để phối hợp cho đúng

Hiểu phân loại giúp bà con phối hợp hợp lý thay vì mua trùng công dụng:

Nhu cầu của câyNhóm phân nên chọnVí dụ phổ biến, dễ mua
Đạm, lân, kali nềnVô cơ đa lượng (đơn, phức hợp, hỗn hợp)Urê, DAP, kali, NPK
Cải tạo đất, tăng mùnHữu cơ, hữu cơ cải tạo đấtPhân chuồng hoai, phân hữu cơ
Thiếu vi lượng (vàng lá gân xanh, lá nhỏ, rụng hoa)Vô cơ vi lượng, nhất là dạng chelateKẽm, sắt, mangan, đồng chelate EDTA; sắt EDDHA cho đất kiềm
Kích rễ, giúp cây hấp thu tốt hơnSinh họcAxit humic, axit fulvic, axit amin
Đối kháng nấm bệnh vùng rễ, phân giải chất hữu cơVi sinh vậtChế phẩm Trichoderma, Bacillus

Ví dụ, nền vẫn là NPK bón gốc và phân hữu cơ dễ mua ngoài thị trường; khi cây có dấu hiệu thiếu vi lượng thì bổ sung thêm vi lượng dạng chelate, vì dạng này ít bị đất giữ chặt và ít kết tủa khi pha (xem thêm Chelate vi lượng: hiểu đúng về EDTA, DTPA, EDDHA và HBED). Chelate Asia có các hoạt chất vi lượng chelate EDTA, EDDHA và humic, fulvic, axit amin dạng tan, bà con có thể tham khảo khi cần phối trộn. Mọi liều dùng làm theo khuyến cáo nhãn của từng sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Phân bón có mấy nhóm chính?

Ba nhóm chính theo thành phần: vô cơ, hữu cơ, sinh học. Theo cách dùng có hai loại: phân bón rễ và phân bón lá (QCVN 106:2025/BNNMT, mục 2.1).

Phân NPK là phân vô cơ hay hữu cơ?

NPK thuộc phân vô cơ đa lượng. Nếu trộn thêm chất hữu cơ đạt chỉ tiêu thì gọi là phân hữu cơ-đa lượng (hữu cơ khoáng) hoặc vô cơ nhiều thành phần, tùy thành phần nào là chính.

Phân bón vi lượng chelate thuộc nhóm nào?

Thuộc nhóm phân bón vô cơ, loại vi lượng. Chelate (EDTA, EDDHA…) là cách “bọc” ion kim loại để cây dễ hấp thu, không làm thay đổi nhóm phân.

Humic, fulvic, axit amin là phân hữu cơ hay sinh học?

Theo QCVN 106:2025, axit humic, axit fulvic, axit amin, vitamin được nêu là chất sinh học, nên phân có các chất này làm chỉ tiêu chính thuộc nhóm phân bón sinh học.

Bao phân còn ghi theo quy chuẩn cũ có phải hàng giả không?

Chưa chắc. Phân đã được công nhận trước 30/6/2026 được ghi nhãn theo QCVN 01-189:2019 đến hết thời hạn quyết định công nhận. Nếu nghi ngờ, bà con giữ bao, số lô và hỏi cơ quan nông nghiệp địa phương.

Tóm lại

Phân bón có ba nhóm chính là vô cơ, hữu cơ, sinh học, và chia theo cách dùng thành phân bón rễ, phân bón lá. Mỗi loại được gọi tên theo chỉ tiêu chất lượng chính ghi trên nhãn. Nắm được cách xếp loại này, bà con dễ chọn đúng phân, phối hợp hợp lý và tránh mua trùng công dụng. Bài viết tóm tắt để bà con dễ hiểu, không thay thế văn bản pháp luật; thông tin cập nhật đến tháng 11/2026.

Tài liệu tham khảo

  • Bộ Nông nghiệp và Môi trường (2025). Thông tư 86/2025/TT-BNNMT ban hành QCVN 106:2025/BNNMT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng phân bón. Toàn văn QCVN 106:2025 (Cổng TTĐT Chính phủ).
  • Thông tư 86/2025/TT-BNNMT – LuatVietnam.
  • Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (2019). Thông tư 09/2019/TT-BNNPTNT ban hành QCVN 01-189:2019/BNNPTNT về chất lượng phân bón.

phân bón có mấy loại phân bón hữu cơ là gì phân bón lá và phân bón rễ phân bón sinh học là gì phân bón vô cơ là gì phân hữu cơ khoáng là gì phân loại phân bón QCVN 106

Tính pha