Cách pha GA3 cho bình 16 lít là câu bà con hỏi nhiều nhất: gói ghi 90 %, nhãn thì nói "ppm", mà bình nhà mình 16 lít – rốt cuộc múc bao nhiêu gam? Pha nhạt thì phí công, pha đậm thì cây vóng, yếu, dễ đổ.
Trả lời ngay: 1 ppm = 1 mg trong 1 lít nước. Bình 16 lít muốn đạt 20 ppm cần 320 mg GA3 nguyên chất, tức khoảng 0,36 g loại 90 %, 0,8 g loại 40 % hoặc 1,6 g loại 20 %. GA3 (axit gibberellic) là hoóc-môn nhóm gibberellin cây tự có, xếp vào nhóm chất kích thích sinh trưởng: kéo dài lóng, thúc nảy mầm, to trái một số cây – lợi khi đúng liều, hại khi lạm dụng.
Các dạng GA3 bà con hay mua
Hoạt chất gốc dạng bột 90 %: nguyên chất, hàm lượng cao, chưa pha loãng, rẻ tính trên hoạt chất nhưng khó tan: theo PubChem (Viện Y tế Quốc gia Mỹ), axit gibberellic chỉ tan khoảng 5 g/lít nước ở 25 °C, tan chậm, nhưng tan rất tốt trong cồn. Vì vậy hòa bột với vài muỗng cồn 70–90 độ hoặc rượu trắng cao độ cho tan hết rồi mới đổ vào bình.
Dạng viên, bột tan nước 20 % – 40 %: GA3 đã chuyển sang dạng muối tan tốt trong nước (PubChem: muối kali, natri của GA3 "rất tan trong nước"); pha thẳng vào bình, không cần cồn, hợp với người phun ít, chỉ phải lấy lượng nhiều hơn.
Cách pha GA3 cho bình 16 lít: bảng quy đổi ppm ra gam
Công thức: gam cần cân = ppm × số lít ÷ 1.000 ÷ (hàm lượng % ÷ 100). Ví dụ 20 ppm, bình 16 lít, loại 90 %: 20 × 16 ÷ 1.000 = 0,32 g nguyên chất, chia cho 0,9 được 0,36 g bột.
| Nồng độ muốn pha | GA3 nguyên chất cho 16 lít | Loại 90 % | Loại 40 % | Loại 20 % |
|---|---|---|---|---|
| 10 ppm | 160 mg (0,16 g) | 0,18 g | 0,40 g | 0,80 g |
| 20 ppm | 320 mg (0,32 g) | 0,36 g | 0,80 g | 1,60 g |
| 50 ppm | 800 mg (0,80 g) | 0,89 g | 2,00 g | 4,00 g |
| 100 ppm | 1.600 mg (1,60 g) | 1,78 g | 4,00 g | 8,00 g |
Số gam này rất nhỏ, cần cân tiểu ly 0,01 g; không có cân thì pha dung dịch mẹ: 1 g bột 90 % hòa cồn, thêm nước đủ 1 lít được 900 ppm; bình 16 lít muốn 10 ppm đong 180 ml, 20 ppm đong 355 ml, 50 ppm đong 890 ml dung dịch mẹ rồi thêm nước cho đủ; pha đủ dùng trong ngày.
GA3 dùng cho cây gì, pha bao nhiêu? Liều tham khảo có nguồn
Liều GA3 khác nhau rất xa theo cây và giống, nên chỉ ghi mức có nguồn; cây không có trong bảng (rau ăn lá, xoài, sầu riêng, thanh long, lúa thường…) pha theo bao bì.
| Cây, mục đích | Liều tham khảo | Thời điểm | Nguồn |
|---|---|---|---|
| Nho không hạt – to trái | 30–50 ppm, phun một lần (thí nghiệm California: 10–40 mg/L) | Khi trái cỡ 4 mm (4–10 mm) | NMSU Extension H-311; Hashim và cộng sự, UC Cooperative Extension |
| Cam navel, quýt – giữ vỏ tươi, chậm xốp vỏ | 10–40 g hoạt chất mỗi mẫu Anh (khoảng 25–100 g/ha), pha theo nhãn | Khoảng 2 tuần trước khi vỏ chuyển màu | UC IPM, Citrus Pest Management Guidelines |
| Lúa lai – chỉ ruộng sản xuất hạt giống F1 (dòng mẹ), không dùng cho lúa thường | 150 g/ha, chia 3 lần theo tỷ lệ 25:50:25 | Từ khi 5–10 % bông trổ | Suralta, Đại học Philippines Los Baños (2002) |
GA3 phun lúc nào?
Sáng sớm hoặc chiều mát, lá khô ráo, không mưa vài giờ sau phun; phun ướt đều chỗ cần tác động (NMSU: phun thật gần chùm nho).
Không phun giữa nắng gắt, không phun cây thiếu nước, đang bệnh, vừa trồng (UC IPM: cam quýt còn nhỏ dễ rụng lá). Đúng giai đoạn quan trọng hơn đúng liều: cam quýt phun muộn mùa đông dễ giảm hoa năm sau.
Lưu ý khi pha và dùng GA3
Pha xong dùng ngay trong buổi. UC IPM ghi GA3 bị nước phân hủy từ từ, mất hoạt tính nhanh trong dung dịch kiềm mạnh: giữ pH dưới 8, không trộn nước vôi, Bordeaux.
Pha chung: UC IPM ghi GA3 tương thích urê, kali phun lá, kẽm, mangan, đồng trung tính; trên cam quýt cách lần phun dầu khoáng ít nhất hai tuần.
Không lạm dụng: quá liều, quá nhiều lần làm cây vóng, thân mềm, dễ đổ, lá nhạt; trên nho, UC Cooperative Extension ghi nhận phun to trái sớm làm giảm 17–26 % số chùm năm sau ở giống Sweet Scarlet. Thử vài cây trước; bột cất nơi khô, tối, kín.
Bà con muốn tự pha từ hoạt chất gốc thì xem Gibberellic Acid 90 % (GA3) nguyên chất (nhớ hòa cồn trước); phun ít, muốn pha thẳng nước thì xem Gibberellic Acid (GA3) 40 % tan trong nước; cùng nhóm xem ở các loại kích thích sinh trưởng đang bán.
Hỏi nhanh – đáp gọn
GA3 phun lúc nào tốt nhất?
Sáng sớm hoặc chiều mát, đúng giai đoạn (nho: trái 4 mm; cam quýt: 2 tuần trước khi vỏ đổi màu), tránh nắng gắt.
GA3 có hại không, có dư lượng không?
GA3 là chất cây tự có, được đăng ký dùng ở Mỹ trên nhiều cây với liều vài chục ppm; hại chủ yếu cho cây khi lạm dụng. Về dư lượng, theo đúng liều và thời gian cách ly trên nhãn.
Mua GA3 viên hay hoạt chất gốc 90 %?
Phun ít, không có cân: viên hoặc bột tan nước 20–40 %. Phun nhiều, có cân tiểu ly: bột 90 % rẻ hơn, nhưng phải hòa cồn và cân chính xác.
Pha GA3 xong để được bao lâu?
Tốt nhất dùng hết trong buổi; để qua ngày hoạt tính giảm dần.
Tóm lại
Cách pha GA3 cho bình 16 lít gói gọn trong một phép tính: ppm × 16 ÷ 1.000 ra gam nguyên chất, chia cho hàm lượng gói mình mua; bột 90 % hòa cồn trước, loại tan nước pha thẳng; liều theo nguồn đáng tin hoặc bao bì; phun lúc mát, đúng giai đoạn, pha xong dùng ngay.
Bà con cần tính liều cho cây của mình, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: UC IPM (University of California) – Delaying Fruit Senescence with Gibberellic Acid (GA3); NMSU Extension – Improving Size and Quality of Seedless Grapes (H-311); Hashim và cộng sự, UC Cooperative Extension – Gibberellic acid applied at bloom and berry set on 'Scarlet Royal' and 'Sweet Scarlet' table grapes; Suralta (2002), University of the Philippines Los Baños – GA3 as a pre-flowering treatment in hybrid rice seed production; PubChem (NIH) – Gibberellic acid.
Ảnh minh họa: T. R. Shankar Raman, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).