Bỏ qua tới nội dung chính
Miễn phí vận chuyển đơn từ 800.000đ (đơn hàng nặng: từ 80.000đ/kg). Đơn chưa đạt: phí vận chuyển theo thực tế.
Tư vấn miễn phí 0362180001 Zalo Đăng nhập Giỏ hàng 0 sản phẩm
Hữu cơ (organic), vi sinh Combo sản phẩm Dinh dưỡng trung, vi lượng Hormones cây trồng Growth Inhibitors (Chất ức chế sinh trưởng) Phân bón và các hóa chất khác Loang trải, thấm sâu

Thu hoạch xoài đúng cách: cắt cuống, xả mủ, tránh cháy vỏ

Kỹ thuật trồng cây

Xem tất cả các bài viết về cây xoài →

Xoài vừa thu hoạch còn cuống ngắn, vỏ xanh ngả vàng

Vệt nâu đen trên vỏ xoài thường do mủ chảy ra lúc bẻ cuống. Hái đúng độ già, đúng giờ, cắt cuống dài rồi úp ngược trái xả mủ giúp trái đẹp, bán được giá.

Trái xoài nuôi cả mấy tháng, đến lúc hái chỉ cần sơ ý một chút là trên vỏ xuất hiện những vệt nâu đen loang lổ. Thương lái nhìn là trừ giá, hàng đi xa thì bị loại. Phần lớn những vết đó không phải do sâu bệnh mà do mủ xoài chảy ra lúc bẻ cuống rồi dính lên vỏ — dân trong nghề gọi là cháy mủ. Bài này chia sẻ cách hái xoài, cắt cuống, xả mủ sao cho trái giữ được vỏ đẹp, dựa trên hướng dẫn của ngành xoài Úc, Đại học Florida (Mỹ) và Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO).

Vì sao mủ xoài làm cháy vỏ trái?

Trong cuống và phần vỏ gần cuống có những ống dẫn chứa mủ. Mủ này nằm dưới áp lực, nên khi bẻ cuống sát trái, mủ phun mạnh ra trong vài giây đầu, sau đó rỉ chậm thêm một lúc. Nghiên cứu của các nhà khoa học Úc (Loveys và cộng sự, 1992) cho thấy trong mủ xoài có phần dầu chứa các hợp chất gây tổn thương tế bào vỏ. Mủ dính lên vỏ sẽ thấm vào qua các lỗ khí, làm vỏ chuyển nâu, đen thành vệt, nhìn như bị bỏng.

Vết cháy mủ không làm hỏng thịt trái ngay, nhưng làm mất giá rõ rệt, và chỗ vỏ tổn thương dễ là cửa ngõ cho nấm gây thối khi bảo quản. Mủ xoài cũng có thể gây ngứa, viêm da tay người hái, nên đây là chuyện cần làm đúng ngay từ vườn.

Hái đúng độ già

Xoài phải hái khi trái đã già sinh lý, tức là đã đủ già để tự chín ngon, dù vỏ có thể còn xanh. Hái non thì trái chín không đều, nhạt, nhăn vỏ. Theo các tài liệu khuyến nông của Đại học Florida và FAO, bà con có thể dựa vào mấy dấu hiệu:

  • Vai trái đầy lên, nhô cao ngang hoặc cao hơn chỗ cuống đính vào trái.

  • Màu vỏ chuyển nhẹ, lớp phấn trên vỏ rõ hơn tùy giống.

  • Bổ thử vài trái đại diện: thịt quanh hạt đã chuyển từ trắng sang vàng là trái đã đủ già.

  • Tính ngày từ khi đậu trái theo kinh nghiệm của từng giống ở từng vùng, kết hợp với các dấu hiệu trên.

Hái vào lúc nào trong ngày?

Tài liệu của ngành xoài Úc ghi nhận áp lực mủ trong trái cao nhất vào sáng sớm, khi cây còn no nước, và giảm dần về sau trong ngày. Hái lúc sáng sớm thì mủ phun mạnh hơn, dễ cháy vỏ hơn. Vì vậy, nếu điều kiện cho phép, bà con nên hái khi sương đã ráo, tránh hái lúc trái còn ướt sương hoặc ngay sau mưa. Đồng thời tránh để trái đã hái phơi nắng gắt giữa trưa.

Cách cắt cuống và xả mủ

Bước 1: Hái để cuống dài

Dùng kéo hoặc sào có lưỡi cắt, cắt cuống chừa lại một đoạn dài, không bẻ sát trái. Khi còn cuống dài, mủ gần như không phun ra, trái có thể đặt vào giỏ an toàn. Tuyệt đối không giật, không để trái rơi xuống đất: trái dập sẽ thâm, dính đất dễ nhiễm nấm.

Bước 2: Cắt ngắn cuống ở chỗ xả mủ

Mang trái về chỗ râm mát, cắt ngắn cuống sát trái rồi đặt ngay trái úp ngược, đầu cuống quay xuống dưới trên giá hoặc lưới thưa để mủ chảy xuống, không chảy ngược lên vỏ. Để yên cho đến khi mủ ngừng chảy rồi mới xếp vào thùng. Không xếp chồng trái vừa cắt cuống lên nhau vì mủ trái trên sẽ dính xuống trái dưới.

Bước 3: Rửa nhẹ nếu cần

Ở Úc, các nhà đóng gói dùng dung dịch tẩy mủ chuyên dùng cho xoài để rửa trái sau khi xả mủ. Ở quy mô nhà vườn, nếu lỡ có mủ dính vỏ, bà con nên rửa sớm bằng nước sạch rồi để ráo, càng để lâu mủ càng thấm sâu và vết cháy càng rõ.

Sau khi hái: giữ trái mát và sạch

  • Để trái trong bóng râm, thoáng gió; vận chuyển về nơi đóng gói càng sớm càng tốt.

  • Giỏ, thùng đựng phải sạch, lót mềm, không có cạnh sắc.

  • Loại riêng trái dập, trái có vết bệnh, không để chung với trái tốt.

  • Bệnh thán thư và thối cuống thường ủ sẵn từ vườn rồi phát ra khi trái chín. FAO và các tài liệu nước ngoài nhắc đến xử lý nước nóng sau thu hoạch, nhưng nhiệt độ và thời gian phải theo đúng quy trình của nơi đóng gói, nhà vườn không nên tự làm thử.

Vỏ trái chắc khỏe cũng bắt đầu từ giai đoạn nuôi trái. Bổ sung đủ canxi, kali và vi lượng giúp vỏ dày dặn hơn, ít tổn thương khi thu hái; bà con có thể tham khảo Combo Kali – Canxi – Silic hoặc Canxi Chelate, dùng theo hướng dẫn trên bao bì.

Lưu ý

  • Đeo găng tay, mặc áo dài tay khi hái và cắt cuống; mủ xoài có thể gây ngứa, phồng da ở người nhạy cảm.

  • Lau sạch kéo, giỏ, lưới thường xuyên vì mủ khô bám dụng cụ cũng làm cháy vỏ trái sau.

  • Mỗi giống xoài có lượng mủ khác nhau; nên thử trước với vài trái để biết cần để ráo mủ bao lâu.

Tóm lại

Muốn xoài đẹp vỏ, bà con nhớ: hái đúng độ già, tránh hái lúc sáng sớm còn sương, cắt cuống để dài, về chỗ râm mới cắt ngắn và úp ngược trái cho mủ chảy hết, rửa sớm nếu lỡ dính mủ. Làm quen tay rồi thì rất nhanh mà trái bán được giá hơn hẳn.

Bà con cần tư vấn dinh dưỡng nuôi trái xoài, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo: Bộ Nông nghiệp và Thủy sản bang Queensland (Úc) và Hiệp hội Ngành xoài Úc – tài liệu hướng dẫn thu hoạch và xử lý sau thu hoạch xoài; Đại học Florida, IFAS Extension – Mango Growing in the Florida Home Landscape; FAO – Mango: Post-harvest Operations (INPhO); Loveys B.R. và cộng sự (1992), "Mango sapburn: components of fruit sap and their role in causing skin damage", Australian Journal of Plant Physiology.

Ảnh minh họa: Halima Waziri, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).

Chelate Asia bảo quản xoài cháy mủ xoài cắt cuống xoài kỹ thuật trồng xoài sau thu hoạch thu hoạch xoài xoài bị đen vỏ xả mủ xoài độ chín xoài

Tính pha