Ổi trồng dày, tỉa thấp cho trái sớm, dễ chăm, dễ hái. Nhưng cây đứng sát nhau, rễ ăn trong dải đất hẹp dưới đường ống, nên rải phân quanh gốc vài lần một năm khó theo kịp cây. Bài dưới đây gom số liệu của Viện Làm vườn Cận nhiệt đới (ICAR-CISH), Viện Nghiên cứu Làm vườn (ICAR-IIHR) và Đại học Nông nghiệp MPUAT (Ấn Độ), kèm phép đổi ra phân cho từng cây.
Vườn ổi mật độ cao trong các thí nghiệm
Thí nghiệm của ICAR-CISH và MPUAT đều trồng 2 m × 1 m, tức 5.000 cây/ha (500 cây cho 1.000 m²). Ở ICAR-CISH, năm đầu cây được cắt ngọn ở độ cao 40 cm để giữ thấp và kích ra hoa; mỗi cây có 2 béc loại 2 lít/giờ. Nhỏ giọt kèm phủ nilon đen tiết kiệm tới 47,5% nước so với tưới bồn; mức tưới bù 80% lượng bốc hơi cho trái nhiều, to nhất.
Công thức 1: lượng phân theo tuổi cây (ICAR-CISH)
Trên giống Allahabad Safeda, ICAR-CISH bón cho mỗi cây mỗi năm:
Năm thứ nhất: 130 g urê + 185 g lân super đơn + 50 g kali clorua (kali đỏ).
Các năm sau: tăng dần theo bội số của liều năm đầu cho tới năm thứ ba.
Cây từ 3 năm trở lên: 385 g urê + 555 g lân super đơn + 150 g kali clorua, thêm 20 kg phân chuồng.
Giả định urê 46% N, lân super đơn 16% P2O5, kali clorua 60% K2O, cây từ 3 năm nhận khoảng 177 g N, 89 g P2O5 và 90 g K2O mỗi năm; cây năm đầu khoảng 60 g N, 30 g P2O5, 30 g K2O.
Cách chia: lân super đơn bón vào đất một lần (ở Lucknow bón vào tháng 9); urê và kali clorua hòa nước, châm qua nhỏ giọt 10 lần. Mỗi lần, cây từ 3 năm nhận 38,5 g urê + 15 g kali clorua. Cho 1.000 m² (500 cây) là khoảng 19,3 kg urê + 7,5 kg kali clorua mỗi lần. Bài báo không ghi khoảng cách giữa các lần.
Công thức 2: dùng phân 19-19-19 (MPUAT Udaipur)
Kumawat và cộng sự (2017) làm trên ổi Lalit 4 tuổi. Liều đầy đủ là 225 g N, 75 g P2O5, 150 g K2O mỗi cây mỗi năm. Phân 19-19-19 được châm 5 lần, từ lúc đậu trái tới khi trái già; phần đạm, kali còn thiếu bù bằng urê và kali clorua. Năng suất cao nhất (6,75 kg/cây, khoảng 33,75 tấn/ha) ở mức 80% liều, nhưng mức 60% liều kèm tưới bù 75% lượng bốc hơi cho năng suất tương đương và lãi cao nhất, nên được khuyên dùng.
Mức 60% là 135 g N, 45 g P2O5, 90 g K2O mỗi cây mỗi năm. Tính lân trước:
19-19-19: 45 ÷ 0,19 ≈ 237 g, mang theo 45 g N và 45 g K2O.
Urê: (135 − 45) ÷ 0,46 ≈ 196 g.
Kali clorua: (90 − 45) ÷ 0,60 = 75 g.
Chia 5 lần, mỗi lần mỗi cây khoảng 47 g 19-19-19. Bài báo không nói urê, kali clorua chia mấy lần; nếu chia cùng 5 lần thì mỗi lần thêm khoảng 39 g urê, 15 g kali clorua. Cho 1.000 m²: khoảng 23,7 kg 19-19-19, 19,6 kg urê và 7,5 kg kali clorua mỗi lần.
Nhịp châm: kinh nghiệm của ICAR-IIHR
Trên vườn ổi Arka Kiran 7–10 tuổi, ICAR-IIHR (2025) châm phân 4 lần mỗi vụ, cách nhau 15 ngày, trong giai đoạn trái non; lân super đơn bón đất 2 lần mỗi năm vào đầu mỗi vụ; thêm 10 kg phân chuồng mỗi cây mỗi vụ. Sau 4 năm, cách châm urê và kali clorua, còn lân bón vào đất cho 63,5 kg trái/cây/năm (39,7 tấn/ha), cao hơn bón toàn bộ vào đất 36,9%. Châm hết bằng phân tan, kể cả lân, chỉ đạt 55,3 kg/cây. Vậy không nhất thiết đưa lân qua ống.
Muốn đổi sang phân tan khác
Hàm lượng giả định: kali sunphat 52% K2O; kali nitrat 13% N, 46% K2O; MAP 12% N, 61% P2O5. Tính cho cây từ 3 năm theo công thức 1 (177 g N, 89 g P2O5, 90 g K2O mỗi năm):
Thay kali clorua bằng kali sunphat: 90 ÷ 0,52 ≈ 173 g/năm, khoảng 17 g mỗi lần.
Thay bằng kali nitrat: 90 ÷ 0,46 ≈ 196 g/năm, mang theo khoảng 25 g N; urê còn (177 − 25) ÷ 0,46 ≈ 330 g/năm, tức 33 g mỗi lần.
Muốn châm cả lân thay cho lân super đơn: MAP 12-61 cần 89 ÷ 0,61 ≈ 146 g/năm, mang theo 17,5 g N; urê giảm còn khoảng 347 g/năm. Lưu ý lân super đơn còn có canxi, lưu huỳnh.
Lưu ý khi pha và khi châm
Thứ tự pha: hòa từng loại phân trong xô nước riêng, khuấy tan, lọc cặn rồi mới đổ vào thùng châm.
Lân super đơn để bón đất, không cho vào thùng châm vì có phần không tan, dễ đóng cặn, tắc béc.
Không pha chung phân canxi với phân lân hoặc sunphat vì dễ kết tủa.
Chạy nước sạch trước khi châm cho đầy ống, và sau khi châm để rửa phân đọng lại.
Đừng ham dư phân: ở Udaipur, 100% liều cho cành lá tốt nhất nhưng năng suất thua mức 60–80%.
Thử trước: đất, giống, thời tiết vườn mình khác Ấn Độ; làm thử vài hàng, theo dõi 2–3 tuần rồi mới áp cả vườn.
Tóm lại
Ổi trồng 2 m × 1 m từ 3 năm: theo ICAR-CISH mỗi cây mỗi năm 385 g urê, 555 g lân super đơn, 150 g kali clorua, 20 kg phân chuồng, châm urê và kali 10 lần, lân bón đất; theo MPUAT là 135 g N, 45 g P2O5, 90 g K2O, châm 19-19-19 chia 5 lần từ đậu trái. ICAR-IIHR cho thấy châm đạm, kali, lân bón đất cho trái nhiều nhất.
Bà con cần tư vấn chọn phân tan cho vườn ổi cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: ICAR-Central Institute for Subtropical Horticulture – Drip irrigation and polyethylene mulching in guava under meadow orcharding (Indian Journal of Horticulture, 2015); MPUAT Udaipur – Irrigation and fertigation scheduling of guava cv. Lalit under ultra high density planting (Indian Journal of Horticulture, 2017); ICAR-Indian Institute of Horticultural Research – Standardisation of source and method of fertigation in guava (Journal of Horticultural Sciences, 2025).
Ảnh minh họa: Lallji (Malayalam Wikipedia), Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).