Bắp cải rễ cạn, cần nước và phân đều tay từ lúc trồng tới lúc cuộn chặt. Thiếu đạm, kali giữa chừng thì bắp nhỏ, lỏng. Tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân (fertigation) đưa từng ít phân thẳng vào vùng rễ. Bài này gom số liệu của Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (TNAU), Viện Nghiên cứu Làm vườn Ấn Độ (ICAR-IIHR) và Khuyến nông Đại học Georgia (Mỹ), kèm phép đổi ra cho 1.000 m².
Bố trí luống và lượng nước
Theo TNAU, bắp cải lai F1 trồng hàng đôi trên luống rộng 1,2 m, rãnh 30 cm, khoảng cách 60 × 45 × 45 cm; mỗi luống một ống nhỏ giọt ở giữa, béc 4 lít/giờ cách 60 cm hoặc 3,5 lít/giờ cách 50 cm. Ở ICAR-IIHR (đất thịt pha cát), nước tưới bổ sung cả vụ là 280–310 mm, tức khoảng 280–310 m³ cho 1.000 m², tưới theo bốc hơi và mưa.
Công thức 1: lịch châm 4 giai đoạn của TNAU
TNAU khuyến cáo tổng 200 kg N – 125 kg P2O5 – 150 kg K2O/ha. 75% lân (khoảng 94 kg P2O5) bón lót bằng 589 kg lân super (vùng đồng bằng); phần còn lại châm qua ống 3 ngày một lần suốt vụ 105 ngày, khoảng 35 lần. Dưới đây là tổng phân tan cho 1 ha từng giai đoạn; lượng mỗi lần cho 1.000 m² do bài viết tự chia đều theo nhịp 3 ngày (TNAU chỉ ghi tổng):
Giai đoạn 1 – trồng đến bén rễ (10 ngày, 3 lần): 32,9 kg 19-19-19 có vi lượng + 19,4 kg kali nitrat 13-0-45 + 24,4 kg urê. Mỗi lần cho 1.000 m²: 1,1 kg 19-19-19 + 0,65 kg 13-0-45 + 0,8 kg urê.
Giai đoạn 2 – bắt đầu cuộn bắp (30 ngày, 10 lần): 20,4 kg MAP 12-61-0 + 133,2 kg 13-0-45 + 130,7 kg urê. Mỗi lần: 0,2 kg MAP + 1,33 kg 13-0-45 + 1,3 kg urê.
Giai đoạn 3 – bắp lớn (30 ngày, 10 lần): 32,9 kg 19-19-19 + 86 kg 13-0-45 + 92,4 kg urê. Mỗi lần: 0,33 kg 19-19-19 + 0,86 kg 13-0-45 + 0,92 kg urê.
Giai đoạn 4 – bắp chắc đến thu hoạch (35 ngày, 12 lần): 10,2 kg MAP + 66,6 kg 13-0-45 + 65,4 kg urê. Mỗi lần: 85 g MAP + 0,55 kg 13-0-45 + 0,54 kg urê.
Cả vụ cần khoảng 66 kg 19-19-19, 305 kg 13-0-45, 31 kg MAP và 313 kg urê/ha. Đạm chia 10% – 40% – 30% – 20%.
Công thức 2: châm 19-19-19 mỗi tuần (ICAR-IIHR)
Nair và cộng sự (2020) thử 10 cách bón trên giống Unnati. Cách cho năng suất cao nhất là châm toàn bộ 150 kg N – 100 kg P2O5 – 125 kg K2O/ha: 526 kg 19-19-19 + 109 kg urê + 50 kg kali sunphat, không bón lót phân hóa học (chỉ 25 tấn phân chuồng). Bắt đầu 2 tuần sau trồng, mỗi tuần một lần, 13 lần, ngưng 15 ngày trước khi hết vụ.
Mỗi lần cho 1 ha: 40,5 kg 19-19-19 + 8,4 kg urê + 3,8 kg kali sunphat.
Mỗi lần cho 1.000 m²: khoảng 4 kg 19-19-19 + 0,84 kg urê + 0,38 kg kali sunphat.
Năng suất đạt 60,9 tấn/ha, hơn bón toàn bộ vào đất (38 tấn/ha) khoảng 60%. Giảm liều còn 75% thì tụt xuống 52,6 tấn/ha. Cách lãi trên vốn cao nhất: bón lót 163 kg urê + 625 kg lân super + 104 kg kali clorua/ha, rồi châm 163 kg urê + 125 kg kali sunphat chia 13 tuần (mỗi lần cho 1.000 m² khoảng 1,25 kg urê + 0,96 kg kali sunphat), được 56,9 tấn/ha.
Không có 19-19-19 thì đổi thế nào?
Muốn đạt đúng 150 – 100 – 125 kg/ha bằng MAP 12-61, kali nitrat 13-0-45 và urê, tính lân trước, kali sau, đạm thiếu bù bằng urê:
MAP: 100 ÷ 0,61 ≈ 164 kg/ha, mang theo khoảng 20 kg N.
Kali nitrat: 125 ÷ 0,45 ≈ 278 kg/ha, mang theo khoảng 36 kg N.
Urê: (150 − 20 − 36) ÷ 0,46 ≈ 205 kg/ha.
Chia 13 lần, mỗi lần cho 1.000 m² khoảng 1,26 kg MAP + 2,14 kg kali nitrat + 1,58 kg urê. Đây là phép đổi tham khảo, chưa được thí nghiệm riêng.
Nhịp châm theo tuần (Đại học Georgia)
Khuyến nông Đại học Georgia (2025) cho bắp cải trên màng phủ, đất cát, đổi ra hệ mét: tuần 1–2 khoảng 18,5 kg N/ha mỗi tuần, tuần 3–11 khoảng 19,6 kg, tuần 12 khoảng 15,7 kg, tuần 13–16 khoảng 11,8 kg; đạm mỗi tuần chia ít nhất 3 lần, canxi nitrat châm xen kẽ, bắt đầu trong 2 tuần sau trồng. Tổng khoảng 276 kg N/ha, cao hơn hai nguồn Ấn Độ vì đất cát dễ rửa trôi; bà con chỉ nên học cái nhịp: ít lúc đầu, nhiều giữa vụ, giảm dần cuối vụ.
Lưu ý khi pha
Thứ tự pha: nước vào thùng trước, phân sau; hòa từng loại, tan hết loại này mới cho loại kia, lọc cặn rồi châm.
Lân super chỉ bón lót: TNAU lưu ý không châm lân super qua ống vì dễ kết tủa, tắc béc.
Không pha chung canxi nitrat với phân có lân (MAP, 19-19-19) hoặc phân sunphat (kali sunphat, magie sunphat) trong cùng thùng vì dễ kết tủa; canxi châm riêng, ngày khác.
Rửa đường ống: chạy nước sạch cho ống đầy, áp đều rồi mới châm; châm vào cuối lượt tưới; châm xong chạy nước sạch thêm 5–10 phút cho sạch phân đọng.
Thử trước: pha thử một xô xem có vẩn đục không; làm vài luống, theo dõi 1–2 tuần rồi mới áp cả ruộng.
Tóm lại
Bắp cải nhỏ giọt cần khoảng 150–200 kg N, 100–125 kg P2O5, 125–150 kg K2O/ha. TNAU châm 3 ngày một lần, dồn đạm, kali vào lúc cuộn bắp; ICAR-IIHR châm mỗi tuần, 13 lần. Chia nhỏ, đều tay, pha đúng cách thì bắp chắc, đỡ phí phân.
Bà con cần tư vấn phân tan cho bắp cải cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: TNAU Agritech Portal – Cabbage; TNAU Agritech Portal – Fertigation; ICAR-Indian Institute of Horticultural Research – Performance of cabbage in relation to fertigation using variable rates and sources of fertilizers (IJCMAS, 2020); University of Georgia Cooperative Extension – Drip fertilizer schedule recommendations for vegetable crops in Georgia Coastal Plain soils (C1325, 2025).
Ảnh minh họa: T. R. Shankar Raman, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).