Bông cải xanh (súp lơ xanh) là cây "ăn phân" mạnh nhưng ăn không đều. Mấy tuần đầu cây con hút rất ít, đến lúc lá bung và bắt đầu tạo bông thì cây hút đạm, kali dồn dập. Tưới nhỏ giọt kèm châm phân giúp chia nhỏ phân theo đúng nhịp hút của cây. Dưới đây là công thức châm phân cho 1.000 m² bông cải xanh của Chelate Asia, tổng lượng phân lấy theo hướng dẫn bón phân bông cải xanh của Cơ quan Thực phẩm và Nông nghiệp bang California (CDFA) phối hợp với Đại học California Davis.

Cây bông cải xanh hút phân theo nhịp nào?

  • 3–4 tuần đầu sau trồng: cây hút dưới 10% tổng lượng đạm của cả vụ.

  • 4–6 tuần cuối trước thu hoạch: cây hút mạnh nhất, khoảng 4,5–8,5 pound N/mẫu Anh/ngày, tức khoảng 0,5–0,95 kg N/1.000 m²/ngày. Ruộng được bón đủ, cây hút hơn 90% lượng đạm trong giai đoạn này.

  • Kali cũng được hút nhiều nhất trong mùa sinh trưởng, nên nguồn cho phép châm kali qua nhỏ giọt.

Tổng lượng phân cho 1.000 m² theo nguồn

Nguồn tính theo pound/mẫu Anh, Chelate Asia đã quy ra kg/1.000 m² (1 pound/mẫu Anh ≈ 0,112 kg/1.000 m²):

  • Đạm (N): vụ đông, xuân không quá 180–240 pound/mẫu Anh, tức 20,2–26,9 kg N/1.000 m²; vụ hè, thu không quá 150–180 pound, tức 16,8–20,2 kg N/1.000 m².

  • Đạm bón lót: khoảng 20–30 pound (2,2–3,4 kg N/1.000 m²), tối đa không quá 60 pound (6,7 kg).

  • Lân (P₂O₅): khi đất nghèo lân, bón lót 40–80 pound (4,5–9,0 kg/1.000 m²); lượng lân khởi đầu (starter) khoảng 20 pound (2,2 kg/1.000 m²).

  • Kali (K₂O): khi đất nghèo kali, 100–140 pound (11,2–15,7 kg/1.000 m²).

  • Nếu đất còn trên 20 ppm đạm nitrat thì chưa cần bón đạm; mỗi 1 ppm thiếu so với mức 20 ppm cần khoảng 4 pound N, tức khoảng 0,45 kg N/1.000 m².

Nguồn chỉ cho tổng lượng và nhịp hút, không chia theo từng tuần. Vì vậy lịch tuần dưới đây là Chelate Asia đề xuất, dựa trên nhịp hút nêu trên và giữ tổng đúng khoảng của nguồn.

Công thức Chelate Asia: lịch châm 3 giai đoạn

Ví dụ vụ đông xuân, khoảng 10 tuần từ trồng đến thu (giống dài, ngắn ngày hơn thì co giãn số tuần, giữ tổng). Chọn mức 20,2 kg N (180 pound, đầu dưới của khoảng vụ đông xuân), 6,7 kg P₂O₅ và 13,4 kg K₂O cho 1.000 m² (mức giữa khoảng của nguồn).

  • Bón lót: 2,8 kg N và 4,5 kg P₂O₅ bằng phân lót bà con sẵn có.

  • Châm qua nhỏ giọt: 17,4 kg N, 2,2 kg P₂O₅ và 13,4 kg K₂O.

Giai đoạn 1 – Tuần 1–3: hồi xanh, ra rễ

Mỗi tuần: 0,4 kg N, 0,73 kg P₂O₅, 0,47 kg K₂O.

Liều khuyến cáo: mỗi tuần 1,2 kg MAP 12-61-0 + 1,0 kg kali nitrat + 0,8 kg canxi nitrat cho 1.000 m².

Giai đoạn 2 – Tuần 4–5: phát triển lá

Mỗi tuần: 1,8 kg N, 1,5 kg K₂O.

Liều khuyến cáo: mỗi tuần 3,3 kg kali nitrat + 6,0 kg canxi nitrat + 1,0 kg urê cho 1.000 m².

Giai đoạn 3 – Tuần 6–10: tạo bông, nuôi bông

Mỗi tuần: 2,5 kg N, 1,8 kg K₂O.

Liều khuyến cáo: mỗi tuần 3,9 kg kali nitrat + 8,0 kg canxi nitrat + 1,7 kg urê cho 1.000 m².

Kiểm tra quy đổi

  • MAP 12-61-0: 3,6 kg × 61% = 2,2 kg P₂O₅; kèm 0,43 kg N.

  • Kali nitrat 13-0-46: tổng 29,1 kg × 46% = 13,4 kg K₂O; kèm 3,8 kg N.

  • Canxi nitrat 15,5% N: tổng 54,4 kg × 15,5% = 8,4 kg N.

  • Urê 46% N: tổng 10,5 kg × 46% = 4,8 kg N.

  • Cộng đạm châm: 0,43 + 3,8 + 8,4 + 4,8 ≈ 17,4 kg; thêm 2,8 kg lót = 20,2 kg N, đúng mức đã chọn.

Muốn thêm lưu huỳnh cho họ cải, bà con có thể thay một phần kali nitrat bằng kali sunphat (SOP): 1 kg SOP (52% K₂O) thay được khoảng 1,13 kg kali nitrat về kali, nhưng mất khoảng 0,15 kg N, nên bù thêm khoảng 0,32 kg urê.

Bo và molypden cho họ cải

Họ cải dễ thiếu bo (thân rỗng, bông thâm) và molypden (lá hẹp, quăn). Nguồn của bài không nêu liều bo, molypden cho bông cải xanh, nên bà con pha theo hướng dẫn trên bao bì và không tự tăng liều vì bo dư dễ gây cháy lá.

Lưu ý khi pha

  • Tách bồn A/B: bồn A chỉ chứa canxi nitrat (có thể thêm urê, kali nitrat). Bồn B chứa MAP, MKP, kali sunphat và phần kali nitrat còn lại. Tuyệt đối không cho canxi nitrat gặp phân chứa lân hoặc sunphat ở dạng đậm đặc vì sẽ kết tủa, nghẹt béc.

  • Thứ tự pha: cho khoảng 2/3 nước vào bồn, cho từng loại phân, khuấy tan hết loại này mới cho loại kia, rồi châm đủ nước.

  • Lọc: cho dung dịch qua bộ lọc lưới hoặc đĩa trước khi vào ống; vệ sinh lọc thường xuyên.

  • Chia nhỏ, châm cuối lượt tưới: khuyến nông Đại học Georgia (UGA) khuyên chia đạm ít nhất 3 lần/tuần, châm phân ở cuối chu kỳ tưới rồi xả ống bằng nước sạch 5–10 phút.

  • Thử trước: áp dụng trên vài luống 1–2 tuần, quan sát lá, rễ rồi mới làm cả ruộng.

Lưu ý

  • Vụ hè thu nên hạ tổng đạm về khoảng 16,8–20,2 kg N/1.000 m² theo nguồn.

  • Đất đã nhiều lân, kali thì giảm hoặc bỏ phần lân, kali tương ứng.

Tóm lại

Bông cải xanh cần ít phân lúc đầu và rất nhiều phân ở 4–6 tuần cuối. Bón lót nhẹ, châm đều mỗi tuần, dồn đạm, kali vào giai đoạn tạo bông, tách bồn canxi nitrat và xả ống sạch.

Bà con cần tư vấn thêm cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo

  • CDFA – FREP và Đại học California Davis: Broccoli Fertilization Guidelines (California Crop Fertilization Guidelines).

  • CDFA – FREP và Đại học California Davis: Broccoli – Nitrogen Uptake and Partitioning.

  • UGA Extension: Circular 1325 – Drip Fertilizer Schedule Recommendations for Vegetable Crops in Georgia Coastal Plain Soils.

  • UF/IFAS Extension: HS1428 – Nitrogen Fertilization Guidelines for Bare-Ground and Plastic Mulch Cabbage Production in Florida.

  • UF/IFAS Extension: HS724 – Chapter 6. Cole Crop Production (Vegetable Production Handbook of Florida).

Ảnh minh họa: Bob Harvey, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0).