Công thức phun lá cho lúa làm đòng: DAP 2% + KCl 1% + urê 1%
Công thức phun lá urê 1% + DAP 2% + KCl 1% cho lúa lúc làm đòng và 10 ngày sau: cách ngâm lọc DAP, lượng pha bình 16 lít, 25 lít và cho 1 ha.
Lúa đến giai đoạn làm đòng là lúc cây "ăn" mạnh nhất: vừa nuôi đòng, vừa chuẩn bị trổ và vào chắc. Rễ lúc này đã già, ruộng nhiều khi khô hạn hoặc ngập sâu, phân bón gốc tan chậm, cây lấy không kịp. Một cách bổ sung nhanh, rẻ và dễ làm là phun lá hỗn hợp đạm – lân – kali đúng thời điểm. Bài này giới thiệu công thức phun lá cho lúa từ làm đòng đến vào chắc, dựa trên khuyến cáo của Đại học Nông nghiệp Tamil Nadu (TNAU, Ấn Độ) và các thí nghiệm đồng ruộng đã công bố.
Công thức phun lá lúa giai đoạn làm đòng
Liều khuyến cáo: urê 1% + DAP 2% + kali clorua (KCl) 1%, tức là trong mỗi lít nước có 10 g urê, 20 g DAP và 10 g KCl.
Lần 1: lúc lúa bắt đầu làm đòng (giai đoạn phân hóa đòng).
Lần 2: 10 ngày sau lần 1, khi đòng đã lớn, chuẩn bị trổ.
Điều kiện: ruộng phải đủ ẩm. Ruộng khô nứt, cây đang héo thì nên cho nước vào trước rồi mới phun.
Với ruộng lúa có biểu hiện thiếu lân (lá hẹp, xanh đậm ngả tím, đẻ nhánh kém), TNAU còn khuyến cáo phun riêng DAP 2%, phun 2 lần cách nhau 15 ngày. Nguồn DAP nên chọn loại tan tốt như DAP 21-53 tinh thể để đỡ cặn, đỡ tắc béc.
Vì sao công thức này hiệu quả?
Đạm (urê, DAP): giúp lá đòng xanh lâu, quang hợp tốt, nuôi bông dài.
Lân (DAP): cần cho phân hóa hoa, hình thành hạt và tích lũy năng lượng trong hạt.
Kali (KCl): giúp vận chuyển tinh bột từ lá về hạt, cây cứng, hạt chắc, giảm lép lửng.
Kết quả thí nghiệm: một thí nghiệm năm 2022 tại Madurai (Ấn Độ) trên lúa gieo thẳng tưới nhỏ giọt cho thấy công thức urê 1% + DAP 2% + KCl 1% phun lúc làm đòng và 10 ngày sau cho năng suất trung bình khoảng 5,45 tấn/ha, cao nhất trong các công thức phun, trong khi ruộng không phun đạt khoảng 4,51 tấn/ha. Một thí nghiệm khác của TNAU trên lúa lai cấy theo SRI cũng ghi nhận phun DAP 2% lúc làm đòng và 10 ngày sau giúp năng suất và lợi nhuận tốt. Tuy vậy, mức tăng ở ruộng nhà còn tùy giống, đất và cách bón gốc. Phun lá chỉ là bổ sung, không thay được phân bón gốc.
Lượng phân cho bình 16 lít, 25 lít và cho 1 ha
Bình 16 lít
DAP: 320 g
Kali clorua (KCl): 160 g
Urê: 160 g
Bình 25 lít
DAP: 500 g
Kali clorua (KCl): 250 g
Urê: 250 g
Cho 1 ha
Hướng dẫn của TNAU dùng khoảng 200 lít dung dịch cho 1 mẫu Anh (acre), tương đương khoảng 500 lít nước/ha. Với 500 lít, bà con cần:
DAP: 10 kg; KCl: 5 kg; urê: 5 kg cho mỗi lần phun.
Tương đương khoảng 31 bình 16 lít hoặc 20 bình 25 lít mỗi ha.
Ruộng nhỏ: 1.000 m² dùng khoảng 50 lít nước, tức 3 bình 16 lít (gần 1 kg DAP, 0,5 kg KCl, 0,5 kg urê).
Cả vụ phun 2 lần nên tổng lượng phân gấp đôi các con số trên. Nếu bình phun của bà con ra nhiều nước hơn thì vẫn giữ đúng nồng độ (20 g DAP, 10 g KCl, 10 g urê cho mỗi lít), chỉ tăng số bình.
Lưu ý khi pha
Ngâm DAP qua đêm, lọc lấy nước trong: DAP hạt thường có cặn khó tan. Tối hôm trước, ngâm lượng DAP cần dùng trong vài lít nước sạch (ví dụ 320 g cho 1 bình 16 lít ngâm trong 2–3 lít nước), khuấy đều. Sáng hôm sau gạn và lọc qua vải mịn, chỉ lấy phần nước trong cho vào bình, bỏ cặn.
Thứ tự pha: cho khoảng một nửa bình nước sạch → đổ nước DAP đã lọc vào, khuấy → cho KCl đã hòa tan riêng vào, khuấy → cho urê vào sau cùng → thêm nước cho đủ bình, khuấy đều. Pha xong phun ngay trong ngày.
Phun chiều mát: phun lúc chiều mát hoặc sáng sớm khi lá đã ráo sương, trời lặng gió, không mưa. Tránh phun lúc nắng gắt vì nước bay hơi nhanh, phân đọng lại dễ cháy mép lá.
Không phun lúc lúa đang phơi màu: lúa thường nở hoa (phơi màu) vào khoảng giữa buổi sáng đến trưa. Phun vào lúc này dễ làm hoa khó thụ phấn, tăng hạt lép. Nếu ruộng đã trổ, chỉ phun vào chiều mát sau khi hoa đã khép.
Thử trước: tổng nồng độ hỗn hợp khá đậm, nên phun thử vài mét vuông, sau 1–2 ngày không thấy cháy lá mới phun đại trà.
Không tự ý tăng liều và không pha chung với thuốc bảo vệ thực vật khi chưa thử. Nếu cần phun thuốc, dùng thuốc có trong danh mục được phép và làm theo nhãn.
Tóm lại
Công thức urê 1% + DAP 2% + KCl 1%, phun lúc lúa làm đòng và nhắc lại sau 10 ngày, là cách bổ sung dinh dưỡng đơn giản giúp bông dài, hạt chắc. Bình 16 lít pha 320 g DAP, 160 g KCl, 160 g urê; mỗi ha khoảng 500 lít nước. Nhớ ngâm lọc DAP, pha đúng thứ tự, phun chiều mát và tránh lúc lúa phơi màu.
Bà con cần tư vấn thêm về phun lá cho lúa cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: TNAU Agritech Portal – Hướng dẫn bón phân lúa gieo thẳng (Fertilizer management, dry seeded rice) – Tamil Nadu Agricultural University; TNAU Agritech Portal – Thiếu lân trên lúa và cách khắc phục (Rice: phosphorus deficiency) – Tamil Nadu Agricultural University; Akchaya và cs. – Impact of foliar nutrient application on growth and yield of drip fertigated aerobic rice – Plant Science Today, 2025; Jagathjothi và cs. – Influence of foliar nutrition on growth and yield of transplanted rice – Madras Agricultural Journal, 2012; Anji Babu và cs. – Effect of sources, split and foliar application of KCl and KClO3 on uptake of potassium in aerobic rice – Journal of Pharmacognosy and Phytochemistry, 2018.
Ảnh minh họa: Undeka 11, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0).
Chelate Asia DAP 2% phun lá công thức phun lá lúa kali clorua phun lá lúa làm đòng lúa trổ bông lúa vào chắc phun DAP cho lúa phun lá cho lúa phân bón lá lúa