Ngày 18/11/2026, Ngân hàng Thế giới (World Bank) đăng bài phân tích "Overlapping shocks: Risks to global food markets in 2027" trên blog chính thức. Bài viết dựa trên báo cáo Triển vọng Thị trường Hàng hóa (Commodity Markets Outlook) tháng 10/2026 và chỉ ra rằng thị trường lương thực năm 2027 đang chịu nhiều cú sốc chồng lên nhau. Thông tin này giúp bà con hiểu vì sao giá nông sản, vật tư thời gian tới còn có thể biến động.

World Bank dự báo giá lương thực thế nào?

Theo kịch bản cơ sở của World Bank:

  • Giá lương thực thế giới dự kiến tăng khoảng 10% trong năm 2026 và tăng thêm khoảng 7% trong năm 2027. Thông cáo báo chí ngày 28/10/2026 của World Bank cho biết cộng dồn hai năm là khoảng 18%.

  • Hai nguyên nhân chính được nêu: xung đột làm cản trở hàng hóa đi qua Biển Đen, và một đợt El Niño rất mạnh làm giảm năng suất ở một số vùng.

Ba nhóm rủi ro World Bank nhắc tới

1. Biển Đen: lúa mì và dầu hướng dương

Nga và Ukraine cùng chiếm khoảng 30% lượng lúa mì xuất khẩu và khoảng một nửa lượng dầu hướng dương xuất khẩu của thế giới. Dẫn số liệu tháng 11/2026 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), World Bank cho biết xuất khẩu lúa mì niên vụ 2026/27 của hai nước dự kiến thấp hơn vụ trước khoảng 19%. Nếu các vụ tấn công còn dồn dập như gần đây, giá ngũ cốc có thể vượt xa dự báo.

2. Năng lượng đắt, kéo theo nhiên liệu sinh học

  • Giá dầu Brent bình quân tháng 10/2026 khoảng 125 USD/thùng, cao nhất tính theo tháng kể từ tháng 7/2008.

  • Giá phân bón quý 3/2026 giảm 22% so với quý trước và sau đó tương đối ổn định. World Bank dự báo năm 2027 giá năng lượng và giá phân bón đều giảm khoảng 12%.

  • Khi dầu đắt, nhu cầu dùng dầu thực vật làm nhiên liệu sinh học tăng: Indonesia nâng tỷ lệ pha dầu diesel sinh học từ dầu cọ từ 40% lên 50%; Mỹ đặt mức yêu cầu nhiên liệu sinh học cao kỷ lục trong năm 2026. Giá dầu đậu nành tháng 10/2026 cao hơn cùng kỳ năm trước khoảng 37%.

3. Nguy cơ các nước hạn chế xuất khẩu

World Bank nhắc lại bài học năm 2010–2011: khi đó các lệnh hạn chế thương mại được ước tính góp khoảng 40% mức tăng giá lúa mì thế giới và khoảng một phần tư mức tăng giá ngô. Tính đến đầu tháng 11/2026, El Niño chưa làm phát sinh đợt hạn chế xuất khẩu đáng kể nào. Nếu làn sóng hạn chế mới xảy ra, giá có thể vượt dự báo, nhất là mặt hàng ít giao dịch quốc tế.

Nếu mọi chuyện xấu đi

  • Kịch bản xấu: nếu gián đoạn ở Trung Đông và Biển Đen kéo dài hết nửa đầu năm 2027, đồng thời El Niño gây hại ở mức cao của các lần trước, giá lương thực năm 2027 sẽ cao hơn dự báo cơ sở khoảng 12%, riêng giá ngũ cốc cao hơn khoảng 20%. Khi đó giá lương thực sẽ nhỉnh hơn mức của năm 2022.

Bà con mình nên để ý gì?

Đây là dự báo cho thị trường thế giới, không phải giá thu mua tại ruộng. Giá trong nước còn phụ thuộc thời tiết, tỷ giá, thương lái, nên bà con chỉ coi đây là tham khảo:

  • Theo dõi El Niño: World Bank coi El Niño là một trong hai nguyên nhân chính. Bà con nên theo dõi dự báo thời tiết, tính trước chuyện nước tưới, lịch xuống giống cho vụ tới.

  • Chi phí vật tư: giá phân bón đã hạ từ quý 3 và dự báo còn giảm năm 2027, nhưng giá dầu, khí đốt còn cao nên vẫn có thể biến động. Mua vật tư theo nhu cầu từng vụ, tránh tích trữ quá nhiều khi chưa rõ xu hướng.

  • Bán rải theo đợt: giá thế giới có thể lên xuống nhanh theo tin chiến sự và thời tiết, bán rải an toàn hơn đặt cược vào một mức giá.

Lưu ý

  • Các con số trong bài là dự báo, có thể được điều chỉnh sau. Bài không đưa số riêng cho lúa gạo, cà phê hay trái cây, bà con đừng suy diễn thẳng sang giá ở địa phương.

Tóm lại

Theo World Bank (18/11/2026), giá lương thực thế giới dự kiến tăng khoảng 10% năm 2026 và thêm khoảng 7% năm 2027, với ba rủi ro lớn: chiến sự vùng Biển Đen, năng lượng đắt kéo theo nhiên liệu sinh học, và nguy cơ hạn chế xuất khẩu khi El Niño mạnh. Bà con nên theo dõi thời tiết, tính toán chi phí từng vụ và bán hàng linh hoạt.

Bà con cần tư vấn thêm cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo: World Bank – Overlapping shocks: Risks to global food markets in 2027 (18/11/2026); World Bank – Commodity Markets Outlook, October 2026 và thông cáo báo chí kèm theo (28/10/2026).