Ngày 6/11/2026, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) phát hành báo cáo Crop Prospects and Food Situation số 3, tháng 11/2026 (Triển vọng mùa vụ và Tình hình lương thực), ấn phẩm ra ba lần mỗi năm của Hệ thống Cảnh báo sớm GIEWS. Báo cáo này nói chuyện ngoài đồng: vụ nào được, vụ nào hụt, vùng nào thiếu ăn. Dưới đây là những điểm bà con trồng lúa, trồng màu nên biết.
Ngũ cốc vẫn nhiều, lúa đi xuống
FAO dự báo sản lượng ngũ cốc thế giới năm 2026 khoảng 2.999,5 triệu tấn, giảm 1,7% so với mức kỷ lục của năm 2025 nhưng vẫn cao thứ hai từ trước tới nay.
Lúa gạo (tính theo gạo xay) giảm 2,5%, còn khoảng 552 triệu tấn – lần giảm đầu tiên sau bốn vụ, chủ yếu do người trồng lúa lãi thấp và thời tiết bất lợi liên quan El Niño.
Viễn Đông: thóc giảm ở nhiều nước Đông Nam Á
Ở khu vực FAO gọi là Viễn Đông (Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á), sản lượng thóc năm 2026 ước 741,5 triệu tấn, giảm so với 757,3 triệu tấn năm trước. Theo FAO, thóc dưới mức trung bình ở Hàn Quốc, Lào, Malaysia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam, do thời tiết không thuận và/hoặc lãi thấp khiến nông dân giảm diện tích gieo cấy.
Một số con số trong bảng của FAO (thóc, triệu tấn, năm 2025 → dự báo 2026):
Thái Lan: 35,1 → 33,0 (trung bình năm năm là 34,1).
Việt Nam: 43,5 → 42,5 (trung bình 43,4).
Philippines: 19,6 → 19,0 (trung bình 19,8).
Campuchia: 14,8 → 14,2, vẫn trên trung bình 13,3.
FAO cũng ghi nhận ngô của Việt Nam năm nay dưới mức trung bình vì diện tích ít, khi nông dân chuyển sang rau màu và cây hàng hóa có lãi hơn. Trên toàn vùng, lúa mì lại đạt kỷ lục 300,8 triệu tấn.
Cảnh báo mưa ít từ tháng 11/2026 đến tháng 2/2027
Đây là điểm bà con mình cần để ý nhất. FAO viết rằng, phù hợp với đợt El Niño đang diễn ra, dự báo thời tiết cho thấy khả năng cao lượng mưa dưới trung bình từ tháng 11/2026 đến tháng 2/2027 ở một số vùng của Campuchia, Thái Lan, Lào, Philippines, Việt Nam, Malaysia, Indonesia và Đông Timor. Nếu xảy ra, diện tích gieo trồng và tiềm năng năng suất có thể bị hạn chế, ảnh hưởng tới vụ phụ năm 2026 và vụ chính năm 2027 ở một số nước.
Giá gạo trong vùng cao hơn năm trước
Từ tháng 6 đến tháng 9/2026, giá lương thực chính trong khu vực nhìn chung cao hơn cùng kỳ, do chi phí sản xuất, vận chuyển cao và lo ngại El Niño. Đến tháng 9/2026, giá bán lẻ gạo trong nước ở Thái Lan cao hơn cùng kỳ khoảng 40%, ở Việt Nam khoảng 10%.
41 nước cần trợ giúp lương thực
FAO ước tính 41 quốc gia, vùng lãnh thổ cần trợ giúp lương thực từ bên ngoài: 31 ở châu Phi, 8 ở châu Á, 1 ở Mỹ Latinh – Caribe và 1 ở châu Âu. Xung đột vẫn là nguyên nhân chính của những vùng thiếu đói nặng nhất, còn thời tiết cực đoan gắn với El Niño mạnh đang làm tình hình xấu thêm; FAO cho rằng tác động này có thể còn nặng sang năm 2027.
Bà con mình nên để ý gì
Báo cáo FAO là nhận định cho cả vùng, không phải dự báo cho từng tỉnh. Trước khi xuống giống vụ tới, bà con nên theo dõi thêm bản tin thời tiết, nguồn nước ở địa phương.
Vùng hay thiếu nước cuối mùa khô nên tính sớm chuyện trữ nước, khơi thông kênh mương và sắp lịch thời vụ cho hợp.
Lưu ý
Đây là dự báo sơ bộ, có thể được FAO điều chỉnh ở các kỳ sau. Số liệu Viễn Đông tính theo thóc, số liệu toàn cầu tính theo gạo xay, nên không so trực tiếp với nhau được.
Tóm lại
Theo FAO, ngũ cốc thế giới vẫn dồi dào nhưng lúa gạo đi xuống, nhất là ở Thái Lan, Philippines, Việt Nam. Đáng lo hơn là nguy cơ mưa ít tới tháng 2/2027 do El Niño. Bà con nên chủ động nguồn nước và theo dõi sát thời tiết.
Bà con cần tư vấn thêm về chăm sóc lúa và cây màu mùa khô, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.
Tài liệu tham khảo: FAO – GIEWS, Crop Prospects and Food Situation – Triannual Global Report No. 3, November 2026 (công bố 6/11/2026); FAO, Cereal Supply and Demand Brief (6/11/2026).
Ảnh minh họa: Takeaway, Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0).