Mua phân bón nước ngoài về dùng hoặc bán có cần xin phép, có phải chờ kiểm tra chất lượng ở cửa khẩu không? Năm 2026 các quy định này đổi khá nhiều: bớt trường hợp phải xin giấy phép và tạm dừng kiểm tra nhà nước về chất lượng phân bón nhập khẩu từ 01/7/2026.

Phân bón nào nhập không cần giấy phép?

  • Phân bón đã có Quyết định công nhận phân bón lưu hành tại Việt Nam thì không cần Giấy phép nhập khẩu (khoản 1 Điều 44 Luật Trồng trọt số 31/2018/QH14, đã sửa đổi bởi Luật số 146/2025/QH15).

  • Quyền nhập thuộc về người đứng tên phân bón trong quyết định công nhận; họ tự nhập hoặc ủy quyền cho người khác. Người nhận ủy quyền phải xuất trình giấy ủy quyền cho Hải quan (khoản 2 Điều 19 Nghị định 84/2019/NĐ-CP).

  • Từ 01/01/2026, Luật 146/2025/QH15 bãi bỏ điểm h khoản 2 Điều 44: phân bón tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu, gửi kho ngoại quan, nhập vào khu chế xuất không còn phải xin Giấy phép nhập khẩu phân bón; thủ tục hải quan vẫn làm bình thường.

Khi nào phải xin Giấy phép nhập khẩu?

Phân bón chưa được công nhận lưu hành chỉ được nhập khi có giấy phép, trong 7 trường hợp (khoản 2 Điều 44): để khảo nghiệm; dùng cho sân thể thao, khu vui chơi giải trí; dùng trong dự án của nước ngoài tại Việt Nam; làm quà tặng, hàng mẫu; tham gia hội chợ, triển lãm; nghiên cứu khoa học; làm nguyên liệu sản xuất phân bón khác. Ngoài các trường hợp này, nhập phân chưa được công nhận là hành vi bị cấm (khoản 2 Điều 9 Luật Trồng trọt).

Hồ sơ xin giấy phép

Thủ tục cũ ở Điều 20 Nghị định 84/2019/NĐ-CP đã bị Nghị định 33/2026/NĐ-CP bãi bỏ; nay theo Điều 17 Thông tư 07/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gồm:

  • Đơn đăng ký nhập khẩu phân bón (Mẫu số 33) và tờ khai kỹ thuật (Mẫu số 34);

  • Văn bản của nhà sản xuất về chỉ tiêu chất lượng, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn, yếu tố hạn chế;

  • Giấy chứng nhận lưu hành tự do do nước xuất khẩu cấp;

  • Giấy mời hội chợ, triển lãm hoặc đề cương nghiên cứu, tùy trường hợp;

  • Giấy tờ tiếng nước ngoài kèm bản dịch tiếng Việt có xác nhận của cơ quan dịch thuật.

Hồ sơ nộp (trực tiếp, qua mạng hoặc bưu chính) cho cơ quan được Chủ tịch UBND cấp tỉnh giao tiếp nhận. Trong 07 ngày làm việc kể từ khi đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan này thẩm định, trình Chủ tịch UBND tỉnh cấp giấy phép; không cấp thì trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.

Kiểm tra chất lượng phân nhập khẩu: đã thay đổi

  • Trước 01/7/2026: theo Điều 46 Luật Trồng trọt, phân bón nhập khẩu phải được kiểm tra nhà nước về chất lượng (trừ phân nhập để khảo nghiệm, làm quà, hàng mẫu, hội chợ, nghiên cứu); thủ tục theo Điều 21 Nghị định 84/2019/NĐ-CP.

  • Từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027: Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ (mục V phần A Phụ lục I) quy định không thực hiện thủ tục kiểm tra này.

  • Từ 01/01/2027: Luật số 21/2026/QH16 bãi bỏ hẳn Điều 46 Luật Trồng trọt.

Bỏ kiểm tra ở cửa khẩu không có nghĩa là thả nổi; Nghị quyết 66.19 yêu cầu gắn với hậu kiểm, giám sát, xử lý vi phạm. Thông tư 27/2026/TT-BNNMT (hiệu lực 01/7/2026) xếp phân bón vào nhóm hàng hóa rủi ro trung bình, phải đáp ứng QCVN 106:2025/BNNMT; phân bón nhập khẩu phải công bố hợp quy trước khi lưu thông, dựa trên kết quả chứng nhận hợp quy hoặc tự đánh giá. Với phân nhập khẩu, quy chuẩn áp dụng phương thức thử nghiệm, đánh giá theo từng lô (mục 4.2.2 QCVN 106:2025/BNNMT).

Vi phạm bị phạt bao nhiêu?

Theo Nghị định 214/2026/NĐ-CP (hiệu lực 05/8/2026), mức phạt cá nhân như sau; tổ chức gấp đôi (khoản 3 Điều 5):

  • Nhập phân không bảo đảm chất lượng, hết hạn sử dụng, chưa được công nhận mà không có giấy phép (Điều 24), theo giá trị lô: dưới 20 triệu phạt 1–2,5 triệu; 20 đến dưới 30 triệu: 2,5–5 triệu; 30 đến dưới 50 triệu: 5–10 triệu; 50 đến dưới 100 triệu: 10–15 triệu; từ 100 triệu: 15–25 triệu. Buộc tái xuất hoặc đưa ra khỏi lãnh thổ, không được thì tiêu hủy.

  • Dùng phân nhập theo giấy phép sai mục đích (Điều 25): 10–20 triệu mỗi loại, tước giấy phép 06–12 tháng, buộc thu hồi về dùng đúng mục đích hoặc nộp lại tiền bằng giá trị phân đã tiêu thụ.

Lưu ý

  • Phân nhập làm hàng mẫu, quà tặng, khảo nghiệm, nghiên cứu không được đem ra bán.

  • Mua phân nhập khẩu, bà con xem nhãn có mã số phân bón và đối chiếu danh sách phân được công nhận lưu hành; đại lý nên hỏi giấy tờ công bố hợp quy của lô hàng.

Tóm lại

Phân đã được công nhận lưu hành thì nhập không cần giấy phép, nhưng phải là chủ quyết định hoặc người được ủy quyền. Phân chưa được công nhận chỉ nhập được trong 7 trường hợp, xin giấy phép ở UBND cấp tỉnh. Từ 01/7/2026 không còn kiểm tra nhà nước ở khâu nhập khẩu, thay bằng công bố hợp quy và hậu kiểm.

Bà con cần tư vấn thêm về chọn phân, cách dùng phân, cứ gọi số tư vấn trên website hoặc nhắn Zalo cho Chelate Asia nhé.

Tài liệu tham khảo: Quốc hội – Luật Trồng trọt số 31/2018/QH14, Luật số 146/2025/QH15, Luật số 21/2026/QH16; Chính phủ – Nghị định 84/2019/NĐ-CP, Nghị định 33/2026/NĐ-CP, Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP, Nghị định 214/2026/NĐ-CP; Bộ Nông nghiệp và Môi trường – Thông tư 07/2026/TT-BNNMT, Thông tư 27/2026/TT-BNNMT, QCVN 106:2025/BNNMT.

Bài viết tóm tắt để bà con dễ hiểu, không thay thế văn bản pháp luật. Thông tin cập nhật đến tháng 11/2026; khi cần áp dụng, bà con tra cứu văn bản gốc hoặc hỏi cơ quan nông nghiệp địa phương.